Deng\u00ea Kurdistan
\n[Bij\u00ee Kurdistan a Azad \u00fb Demokratik]\nKKP Merkez Yay\u0131n Organ\u0131
\n[III. Kongre’ye Giderken KKP’de A\u00e7\u0131k Tart\u0131\u015fma]\nSal: 9
\nEk: 1
\n\u0130LON 1990
\nK\u00fcrdistan’da m\u00fccadele yeni bir d\u00f6nem i\u00e7inde. Bug\u00fcn ”K\u00fcrtler var m\u0131, yok mu” sorusu tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Bug\u00fcn ”K\u00fcrt Sorununun \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc” tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. D\u00fczen partileri b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor, HEP gibi partiler ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. K\u00fcrt s\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u011fz\u0131na alanlar\u0131 partisinden atan sosyal demokratlar ”K\u00fcrt Raporu” haz\u0131rlayabiliyor.
\nYenilik her bak\u0131mdan var:
\na) K\u00fcrt halk\u0131 art\u0131k kitlesel olarak ulusal davaya sahip \u00e7\u0131k\u0131yor. Ulusal sorun [tek tek] parti ve gruplar\u0131n sorunu olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
\nb) Halk hareketi \u00fcst d\u00fczeye varm\u0131\u015f, t\u00fcnelin ucu, kurtulu\u015fun yolu g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nc) M\u00fccadele silahl\u0131 m\u00fccadele d\u00fczeyinde de ortaya konulmu\u015f ve TC devleti zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\n\u00e7) K\u00fcrt sorunu uluslararas\u0131 boyut kazanm\u0131\u015f, d\u00fcnya g\u00fcndemine girmi\u015ftir.
\nd) T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan’\u0131 genel K\u00fcrdistan m\u00fccadelesi i\u00e7inde sivrilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. vs. vs.
\nM\u00fccadelenin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni d\u00f6nemin ana \u00f6zelli\u011fi devrim s\u00fcrecinde K\u00fcrdistan’\u0131n kendi dinamikleri \u00fczerinde canlanmas\u0131, T\u00fcrkiye’dekine ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n harekete ge\u00e7mesi, ulusal \u00f6\u011fenin y\u00fckselmesidir. K\u00fcrdistan’\u0131n sosyal i\u00e7erik [de] ta\u015f\u0131yan ulusal devrimi kendi k\u00f6kleri ve kaynaklar\u0131 \u00fczerinde y\u00fckselmeye ba\u015fl\u0131yor…
\nYeni d\u00f6nem K\u00fcrdistan’da K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ulusal derleni\u015f, b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve m\u00fccadelesinin y\u00fckselmesidir. K\u00fcrdistan devrimi yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
\nK\u00fcrdistan’da yeni d\u00f6nem TC a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise ba\u015fka anlama geliyor. TC devletinin K\u00fcrdistan’da kurdu\u011fu eski egemenlik sistemi bizzat kendi i\u00e7 evrimi sonucu a\u015f\u0131l\u0131yor: tekelci kapitalizmin do\u011fal geli\u015fme seyri daha \u00f6nce kurulan ekonomik, sosyal ve politik stat\u00fckoyu y\u0131k\u0131yor; TC devletinin K\u00fcrdistan’da ekonomik – politik egemenli\u011fini yeniden kurmaya; K\u00fcrdistan’la ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczenlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.
\nK\u00fcrdistan TC devletinin t\u00fcm \u00e7eli\u015fki, bunal\u0131m ve sorunlar\u0131n\u0131n en bariz bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, son derece keskinle\u015fti\u011fi bir kav\u015faktad\u0131r. Son on y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede kapitalizmin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ”transformasyon” K\u00fcrdistan’a tam bir y\u0131k\u0131m getirmi\u015ftir. K\u00fcrdistan’daki ”T\u00fcrkiye ekonomisi” ile T\u00fcrkiye’deki ”T\u00fcrkiye ekonomisi” net \u015fekilde farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f; iktisadi ve sosyal yap\u0131da ortaya \u00e7\u0131kan bu derin u\u00e7urum ve K\u00fcrdistan’daki TC tekelci ekonomisinin gayrime\u015fru \u00e7ocu\u011fu durumundaki yeni ekonomi, eski egemenlik sisteminin yerine yeni bir egemenlik sistemini gerekli ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale getirmi\u015ftir. Burjuvazi bu ama\u00e7la siyasal, hukuki ve idari yap\u0131da de\u011fi\u015fikliklere y\u00f6nelmektedir.
\nTC’nin K\u00fcrdistan’da egemenli\u011fini eski egemenlik sisteminin \u00f6z\u00fcn\u00fc koruyarak bir \u00fcst d\u00fczeyde yeniden d\u00fczenleme ihtiyac\u0131 sadece iktisadi etkenlerden kaynaklanm\u0131yor. Bu, ayn\u0131 zamanda K\u00fcrdistan ulusal ve toplumsal kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin y\u00fckselmesinden kaynaklan\u0131yor.
\nK\u00fcrdistan ulusal m\u00fccadelesini tarihe g\u00f6mmek amac\u0131yla K\u00fcrdistan’da kontroll\u00fc bi\u00e7imde geli\u015ftirilen kapitalizm iki \u00fclkenin ”iktisadi entegrasyonu”nu sa\u011flad\u0131 ama zaman i\u00e7inde bu ”b\u00fct\u00fcnle\u015fme” iki \u00fclke aras\u0131nda iktisadi, sosyal ve siyasal farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir \u00fcst d\u00fczeyde yeniden \u00fcreterek ve ezilen ulusun kendi i\u00e7inde i\u00e7 b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini sa\u011flayarak K\u00fcrdistan ulusal direni\u015finin yolunu a\u00e7t\u0131. K\u00fcrdistan’da ulusal b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi k\u00f6stekleyen eski feodal ili\u015fkiler \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc; yoksulluk, e\u015fitsizlik ve haks\u0131zl\u0131k \u00fczerine kurulu \u00e7arp\u0131k ve dengesiz kapitalizm ulusal birlik ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme bilincini kam\u00e7\u0131lad\u0131.
\nBuna m\u00fccadelenin bir \u00fcst d\u00fczeyde \u00fcretilmesi evresi denk geldi. PKK’nin gerilla eylemi b\u00f6yle bir konjonkt\u00fcrde ortaya \u00e7\u0131karak ulusal sorunun ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 dev potansiyeli sergiledi. TC devletinin kendini ”yenilemek”, yeni siyasal d\u00fczenlemeleri g\u00fcndeme getirmek; yeni idari, siyasi, hukuki egemenlik kurumlar\u0131 tesis etmek ihtiyac\u0131 i\u00e7erisinde bulunmas\u0131n\u0131n ikinci sebebi budur.
\nK\u00fcrdistan’da TC devletini yeni d\u00fczenlemelere zorlayan ve de m\u00fccadelenin yeni bir evreye s\u0131\u00e7ramas\u0131na yol a\u00e7an etkenlere 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmini de eklemek gerekiyor.
\nK\u00fcrdistan’da yeni d\u00f6nemi haz\u0131rlayan iktisadi geli\u015fme (”liberalist transformasyon”, ”\u00d6zal ekonomisi”) i\u015fin bir y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. Di\u011fer y\u00f6n siyasal ve tarihseldir. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesi politik m\u00fccadelenin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7, 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda fa\u015fizmin K\u00fcrdistan’da uygulad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131plak \u015foven ve militarist fa\u015fist politika bug\u00fcn\u00fc haz\u0131rlayan kaynaklar aras\u0131nda say\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nFa\u015fizm ”b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011fe” kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc azg\u0131nca ”m\u00fccadele” ile ulusal bilin\u00e7lenme s\u00fcrecini istemeden \u015fiddetlendirdi. 12 Eyl\u00fcl y\u0131llar\u0131nda izlenen zorba politika K\u00fcrt oldu\u011funun bilincinde olmayan en geri insanlar\u0131n bile ”K\u00fcrt oldu\u011fu i\u00e7in bu zulme maruz tutuldu\u011funu” sezmesine yarad\u0131.
\nAyr\u0131ca \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131 boyunca \u00f6ne \u00e7\u0131kan G\u00fcney K\u00fcrdistan kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin etkilerini de saymak laz\u0131m.
\nB\u00fct\u00fcn bunlara PKK’nin gerilla m\u00fccadelesi; kom\u00fcnistler ve di\u011fer yurtsever g\u00fc\u00e7lerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve m\u00fccadelesi de eklenince ulusal m\u00fccadelenin yeni evresi ”ulusal dirili\u015f ve direni\u015f s\u00fcreci” ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\nK\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n Mart ay\u0131ndaki Serh\u0131ldan’\u0131 bu s\u00fcrecin \u00f6nemli bir kilometre ta\u015f\u0131 olarak belirdi.
\nK\u00fcrdistan kom\u00fcnistleri i\u015fte b\u00f6yle bir s\u00fcrecin i\u00e7erisinde K\u00fcrdistan’da [farkl\u0131] politik bir alternatif odak yaratmakla y\u00fczy\u00fczedirler. K\u00fcrdistan’da ”siyasal \u00f6nderlik” alan\u0131 hen\u00fcz bo\u015ftur. \u015eimdilik hi\u00e7 bir siyasal \u00f6rg\u00fct bu bo\u015flu\u011fu dolduramaz. K\u00fcrdistan kom\u00fcnistleri bu bo\u015flu\u011fu doldurmak, herkesten \u00e7ok farkl\u0131 olan kendi siyasal programlar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.
\nBu ise g\u00f6rev ve taktiklerin do\u011fru belirlenmesine ve s\u0131k\u0131, disiplinli \u00f6rg\u00fct \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ok konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve anlay\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bir sorgulamas\u0131n\u0131 yapmam\u0131z, do\u011fruluklar\u0131n\u0131 s\u0131namadan ge\u00e7irmemiz, politik taktik ve tespitlerimizi do\u011fru yakla\u015f\u0131mlar \u00fczerinde [yeniden] \u00fcretmemiz gerekiyor. Bu yaz\u0131da kimi konularda partinin eksik g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015fleri hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi yaz\u0131yorum.
\na) K\u00dcRD\u0130STAN DEVR\u0130M\u0130N\u0130N N\u0130TEL\u0130\u011e\u0130
\nK\u00fcrdistan devrimi S\u0130YASAL y\u00f6nden ULUSAL DEMOKRAT\u0130K; \u0130KT\u0130SAD\u0130 y\u00f6nden ANT\u0130-KAP\u0130TAL\u0130ST; SOSYAL y\u00f6nden HALK DEVR\u0130M\u0130 \u00f6zellikleri g\u00f6sterir.
\nKuzey K\u00fcrdistan devrim s\u00fcreci toplumsal-iktisadi dinamikleri y\u00f6n\u00fcnden T\u00fcrkiye devrimi, ulusal-siyasal talepleri ve dinami\u011fi y\u00f6n\u00fcnden genel K\u00fcrdistan devrimiyle birle\u015fir.
\nKuzey K\u00fcrdistan devrim s\u00fcrecini T\u00fcrkiye devrim s\u00fcreci ile birle\u015ftirecek toplumsal-iktisadi dinamikler [her iki \u00fclke devrimlerinde] ”birlik” imkan\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 kadar ”farkl\u0131l\u0131k” ve ”ayr\u0131l\u0131k” \u00f6\u011feleri de yarat\u0131yor.
\n\u00d6rne\u011fin K\u00fcrdistan’da kapitalizmin geli\u015fmesi T\u00fcrkiye ile K\u00fcrdistan’\u0131n ”iktisadi b\u00fct\u00fcnle\u015fme”sini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Ancak ”ulusal e\u015fitsizlik” ve ”\u00fclkeler aras\u0131 ekonomik dengesizli” \u00fczerine kurulu ”b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f kapitalist ekonomi” art\u0131k iki ulusu sadece birle\u015ftiren bir kataliz\u00f6r de\u011fildir; ”b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f kapitalist ekonomi” , ”tek pazar”, ”ortak iktisadi temel” vs. b\u00fct\u00fcn bunlar iki ulusu birle\u015ftirdi\u011fi kadar ay\u0131ran, farkl\u0131la\u015ft\u0131ran, b\u00f6len \u00f6gelerdir.
\n”Ortak iktisadi temel” ulusal ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ve e\u015fitsizli\u011fi gidermemi\u015f; tam tersine azd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ”\u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit” bir ili\u015fki, ”ger\u00e7ek” bir ”b\u00fct\u00fcnl\u00fck” yoktur; ”ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k” vard\u0131r. \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki bu e\u015fitsiz ili\u015fki, iki halk aras\u0131ndaki ili\u015fkiye de yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r: K\u00fcrt halk\u0131, ezilen bir ulusun halk\u0131d\u0131r; T\u00fcrk halk\u0131 egemen bir ulusun halk\u0131. Her iki halk\u0131n da d\u00fc\u015fman\u0131 ortakt\u0131r(kapitalizm), ama K\u00fcrt halk\u0131 ayn\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n ikili boyunduru\u011fu alt\u0131ndad\u0131r. vs.
\nKapitalizmin sars\u0131nt\u0131 ve bunal\u0131mlar\u0131 en \u00f6nce K\u00fcrdistan’\u0131 h\u0131rpalar.
\nKapitalizmin K\u00fcrdistan’da TC devletinin siyasal egemenli\u011fi alt\u0131nda geli\u015fmesi ”ulusal e\u015fitsizlik” ve ”haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n” derinle\u015fmesini sa\u011flad\u0131. B\u00f6ylece diyalekti\u011fin ”tezin anti-teze d\u00f6n\u00fc\u015fmesi” kural\u0131 i\u015fledi: TC egemenli\u011fi alt\u0131nda kapitalist geli\u015fme iki \u00fclke ekonomisini ”b\u00fct\u00fcnle\u015ftirdi” ama ”b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f, ortak iktisadi sistem” kendi i\u00e7inde ”ulusal e\u015fitsizlik ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131” \u015fiddetlendirdi.
\nSiyasetle iktisat aras\u0131nda diyalektik ili\u015fki vard\u0131r: ”[Ezen ve Ezilen] Uluslar aras\u0131nda siyasal e\u015fitsizlik”, ”bir ulusun di\u011ferini bask\u0131 alt\u0131nda tutmas\u0131” durumunda ger\u00e7ekle\u015fen ”tek pazar, tek ekonomi” asl\u0131nda biri, di\u011ferinin insan ve maddi kaynaklar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcren ”iki ekonomi”dir.
\nBu durumda ekonomi ne kadar ”birle\u015fmi\u015f, b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f” olursa olsun; iki ayr\u0131 \u00fclke ve iki ayr\u0131 ulus biri egemen, di\u011feri ezilen olarak ”bir arada” bulunduklar\u0131 i\u00e7in; sonu\u00e7ta ortaya biri ”burjuva”, di\u011feri ise ”proleter” olan ”iki ulus”un ”birli\u011fi”, ”b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc” \u00e7\u0131kar.
\nK\u00fcrdistan’da ulusal m\u00fccadeleyi y\u00fckselten, ulusal g\u00fc\u00e7leri derleyip toparlamaya zorlayan s\u00fcre\u00e7 i\u015fte bu s\u00fcre\u00e7tir. Kapitalizmin geli\u015fmesinin nesnel bir sonucu ”entegrasyon”, ”birlik”, ”b\u00fct\u00fcnl\u00fck”, ”ortakl\u0131k” \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bir di\u011fer sonucu ise ”ayr\u0131l\u0131k”, ”e\u015fitsizlik”, ”adaletsizlik” vs.nin k\u0131sacas\u0131 ”ezilen ulus” olma ”durumu”nun derinle\u015fmesi oldu. Her iki y\u00f6nden de ulusal ve toplumsal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem olumlu, hem de olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 var. Her iki y\u00f6nden de ”T\u00fcrkiye ile K\u00fcrdistan halklar\u0131n\u0131n m\u00fccadele birli\u011fi”ni peki\u015ftiren veya g\u00fc\u00e7le\u015ftiren \u00f6\u011feler var.
\nKapitalizmin K\u00fcrdistan’da geli\u015fmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli sonu\u00e7 K\u00fcrdistan’da ”ulusla\u015fma” s\u00fcrecinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve geli\u015fmesidir.
\nUlusla\u015fma, ulus olarak kendini ay\u0131rma, derleme ve toparlanmad\u0131r. Ulusla\u015fma kendini b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmedir. Ve bu y\u00fczden ”iktisadi b\u00fct\u00fcnle\u015fme” i\u00e7ine girdi\u011fi [\u00f6teki] ulustan siyasal olarak kendini ay\u0131rmad\u0131r.
\nKapitalizmin uluslar\u0131 yaratma, ulusal duygu ve bilinci geli\u015ftirme, uluslar\u0131n kendi siyasal birliklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmelerini sa\u011flama vs. bi\u00e7imindeki [uluslar\u0131n olu\u015fmas\u0131 ve] ”ulus\u00e7uluk” e\u011filimi ile ”uluslar\u0131n kayna\u015f\u0131p birbirleri i\u00e7inde erimeleri, uluslar aras\u0131ndaki \u00e7itlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131” [e\u011filimi bir ve ] ayn\u0131 tarihsel hareketin iki ayr\u0131 y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. K\u00fcrdistan bu tarihsel hareketin i\u00e7inde hem kendini ulus olarak kurma ve hem de uluslar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kayna\u015fmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme evresini birlikte ya\u015famaktad\u0131r.
\nKapitalizm, cumhuriyet d\u00f6nemi boyunca \u00e7e\u015fitli geli\u015fme a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7erek tamamen egemen duruma gelince iki \u00fclkenin iktisadi entegrasyonunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi. TC devletinin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 ve siyasal belirleyicili\u011fi alt\u0131nda T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan’da tek bir ekonomi, tek bir pazar olu\u015ftu; egemen ulus bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda her iki ulus egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n uluslar-\u00fcst\u00fc iktisadi, sosyal ve politik egemenli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fti. ”Siyasal zor” yoluyla boyunduruk alt\u0131nda tutulan K\u00fcrdistan, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde yo\u011frularak, eritilmeye, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile ”b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmeye” \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.
\nT\u00fcrkiye ile K\u00fcrdistan’\u0131n iktisadi entegrasyonunu (b\u00fct\u00fcnle\u015fme) sa\u011flayan kapitalizm, TC devletinin siyasal belirleyicili\u011fi alt\u0131nda geli\u015fti. Bu y\u00fczden K\u00fcrdistan’\u0131n ”ba\u011f\u0131ms\u0131z” ekonomik geli\u015fmesi ger\u00e7ekle\u015fmedi: Kapitalizmin geli\u015fmesi K\u00fcrdistan’\u0131n ulusal birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurmas\u0131n\u0131, ulusun kendisini kurmas\u0131n\u0131 (ki bu: a- siyasal birlik, ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal olu\u015fum, yani ulusal devlet; b- iktisadi birlik yani ulusal ekonomi anlam\u0131na gelir) engelleme, K\u00fcrdistan’da ”yabanc\u0131” bir ekonominin i\u00e7selle\u015fti\u011fi \u00e7arp\u0131k ve ba\u011f\u0131ml\u0131 bir (ulusal olmayan) ekonomi yaratma pahas\u0131na sa\u011fland\u0131. K\u00fcrdistan ekonomik ve ve sosyal co\u011frafya y\u00f6n\u00fcnden b\u00f6l\u00fcnd\u00fc; K\u00fcrdistan’\u0131n Bat\u0131 kesimleri ile Do\u011fu kesimlerinin, G\u00fcneyi ile Kuzeyinin aras\u0131nda iktisadi ve sosyal ili\u015fkiler kopar\u0131labildi\u011fi kadar kopar\u0131ld\u0131; aralar\u0131nda geli\u015fme farkl\u0131l\u0131klar\u0131 yarat\u0131ld\u0131; K\u00fcrdistan’\u0131n b\u00f6lgeleri ve halk\u0131 birbirine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.
\nK\u00fcrdistan TC devletinin iktisadi ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, iktisadi co\u011frafya y\u00f6n\u00fcnden b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Bu b\u00f6l\u00fcnme siyasal nedenlerle, \u00f6zellikle asimilsyon amac\u0131yla daha da derinle\u015ftirildi.
\nAncak \u00e7arp\u0131k ve \u00f6z\u00fcrl\u00fc de olsa kapitalizmin geli\u015fmesi bir \u00f6nceki d\u00fczeye g\u00f6re elbette ki bir ilerlemeydi. Bu ilerleme emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan elveri\u015fli imkanlar getirdi. K\u00fcrdistan’da modern s\u0131n\u0131flar do\u011fdu.
\nKapitalizmin geli\u015fmesi sonucu eski ili\u015fkilerin, eski sosyal yap\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesi K\u00fcrdistan’\u0131 durgunluk ve uyu\u015fukluktan \u00e7\u0131kard\u0131; hareketlilik ve aray\u0131\u015f i\u00e7erisine soktu. Sosyal m\u00fccadele y\u00fckseldi; k\u00f6yl\u00fclerin, gen\u00e7li\u011fin, ayd\u0131nlar\u0131n, esnaf\u0131n d\u00fczene kar\u015f\u0131 muhalefetleri ve m\u00fccadeleleri \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, geli\u015fme g\u00f6sterdi; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi do\u011fdu. Nihayet siyasal arenada sosyalist ve yurtsever politik \u00f6rg\u00fctler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\nK\u00fcrdistan’da n\u00fcfusun g\u00f6\u00e7 hareketi, kimi zamanlar kitlesel dalgalanmalar halini alarak, durmaks\u0131z\u0131n devam etti; a\u015firet ili\u015fkileri \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. K\u0131r\u0131n ve a\u015firet ya\u015fam\u0131n\u0131n dar, k\u0131s\u0131tl\u0131 ortam\u0131ndan kopan ve T\u00fcrkiye’ye, Avrupa’ya, Arap \u00fclkelerine g\u00f6\u00e7 ederek ekmek kavgas\u0131na y\u00f6nelen milyonlarca insan\u0131n bu durmadan s\u00fcren g\u00f6\u00e7 hareketi \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furdu. En ba\u015fta, ulusal kimli\u011fini fark etme, ulusal ezilmi\u015fli\u011fini derinden hissetme ve ayn\u0131 zamanda di\u011fer uluslardan insanlarla kayna\u015fma; yani ulusal ve enternasyonalist bilinci, s\u0131n\u0131fsal bilinci birlikte alma sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\nK\u00fcrdistan’\u0131n kendi topraklar\u0131nda ise, k\u0131rlardan kentlere ak\u0131n y\u00fcz\u00fcnden, kent n\u00fcfusu kalabal\u0131kla\u015ft\u0131; i\u015fsizlik, konutsuzluk gibi sosyal problemler \u015fiddetlendi.
\nK\u00fcrdistan’da ulusal bilin\u00e7lenme ve ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesinde 1960 – 1980’li y\u0131llar\u0131 ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir d\u00f6nem olarak de\u011ferlendirmek gerekir. Bu d\u00f6nemin \u00f6zelli\u011fi, ulusal m\u00fccadelenin yeniden do\u011fu\u015fu, ulusal sorunu ortaya koyma, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 kendine tan\u0131tma (ulusal bilin\u00e7lenme) ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dosta-d\u00fc\u015fmana duyrma, kan\u0131tlamad\u0131r. Ancak bu m\u00fccadele, Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131ndan ba\u015flay\u0131p 1940’lara kadar devam eden m\u00fccadeleden temelden farkl\u0131d\u0131r. Aradaki kesiti y\u0131llar\u0131 \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. En temel farkl\u0131l\u0131k bu m\u00fccadelenin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u0131n\u0131fsal – toplumsal m\u00fccadele temelinde \/ veya ekseninde y\u00fckselmesi, ona e\u015flik etmesi ya da onun izinden gitmesidir. Bu \u00f6nceki d\u00f6nemin (1920-1940) m\u00fccadelesinin ulusal i\u00e7eri\u011fi devral\u0131nm\u0131\u015f, ama oldu\u011fu gibi de\u011fil, a\u015f\u0131l\u0131p yeniden bi\u00e7imlendirilerek devral\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nem, K\u00fcrdistan’da sosyal ve politik \u00f6rg\u00fctlerin do\u011fup g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131, \u015fekillenmesi ve yerlerini almas\u0131 d\u00f6nemidir. Eski tip a\u015firet, din, mezhep vb. temelindeki geri feodal \u00f6rg\u00fctlenmeler yerlerini modern \u00f6rg\u00fctlenmeye b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBu y\u0131llarda K\u00fcrdistandaki toplumsal m\u00fccadele g\u00fc\u00e7l\u00fc bir proleter temele sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yine de hen\u00fcz tam geli\u015fmi\u015f ve olgunla\u015fm\u0131\u015f say\u0131lmaz. Yani nas\u0131l ki ulusal m\u00fccadelenin bir ilk evresi, yeniden do\u011fu\u015f ve filizlenme evresi d\u00f6nemin belirgin \u00f6zelli\u011fi ise bu m\u00fccadelenin temelleri \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi toplumsal \u00f6zellik de hen\u00fcz tam geli\u015fmi\u015f ve olgunla\u015fm\u0131\u015f de\u011fildir. Bu y\u00f6nden de hareketin hen\u00fcz \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik d\u00f6nemidir.
\n\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 belli merkezlerde varsa da K\u00fcrdistan’da, kapitalizmin [T\u00fcrkiye’de] ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 boyutta bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015f; m\u00fclks\u00fczle\u015fip proleterle\u015fen y\u0131\u011f\u0131nlar esas olarak T\u00fcrkiye’ye akm\u0131\u015f T\u00fcrkiye metropollerinin i\u015f\u00e7i hareketinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bile\u015feni ve hatta \u00e7o\u011fu kez esas g\u00fcc\u00fc K\u00fcrdistan’dan kopup gelen i\u015f\u00e7iler olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri K\u00fcrdistan’a h\u0131zla dalm\u0131\u015f ama \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftirmemi\u015ftir. \u00c7\u00f6z\u00fclen ve m\u00fclks\u00fczle\u015fen k\u00f6yl\u00fc y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 kitle halinde T\u00fcrkiye’ye veya daha \u00f6teye g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir.
\nK\u00fcrdistan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hizmet, ula\u015ft\u0131rma, tar\u0131m, madencilik, petrol gibi alanlarda ve bir de tar\u0131ma dayal\u0131 sanayilerde (dokuma, t\u00fct\u00fcn, \u015feker vb. fabrikalar\u0131) istihdam edilmi\u015ftir; g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sanayi proleteryas\u0131 \u00e7ekirde\u011fi yoktur ve i\u015f\u00e7iler hala k\u00f6yl\u00fcl\u00fckten tam kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, m\u00fccadelenin bu yeniden do\u011fu\u015f evresinde, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rol oynayamamas\u0131n\u0131n ve s\u00fcrece damga vuramamas\u0131n\u0131n nedeni budur.
\nK\u00fcrdistan’da ulusal m\u00fccadele ve toplumsal m\u00fccadele olarak biribirine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 iki ana devrimci dinami\u011fin 1960-80 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6sterdi\u011fi d\u00fczey bir bak\u0131ma kapitalizmin o y\u0131llardaki geli\u015fme \u00f6zellikleriyle ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r.
\nK\u00fcrdistan ekonomisi T\u00fcrkiye’nin ham ya da yar\u0131 i\u015flenmi\u015f maddeler ve i\u015fg\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak bi\u00e7imde d\u00fczenlenmi\u015ftir. K\u00fcrdistan’a sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f; \u00f6zel sermaye K\u00fcrdistan’a girmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zel sermaye k\u00e0rl\u0131 ve g\u00fcvenilir bulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in K\u00fcrdistan’a gelmeyince, ger\u00e7ekle\u015ftirilen yat\u0131r\u0131mlar sadece devlet yat\u0131r\u0131mlar\u0131 olmu\u015f, bunlar da tekelci sermayeye kaynak sa\u011flayacak bi\u00e7imde d\u00fczenlenmi\u015ftir.
\nBu, K\u00fcrdistan’da \u00e7arp\u0131k, geri ve yabanc\u0131 bir kapitalizmdir. Bu kapitalizm derin \u00e7eli\u015fkiler bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00c7eli\u015fkiler yuma\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ulusal \u00e7eli\u015fkidir. 1960’l\u0131 y\u0131llarda sosyal i\u00e7erikli ulusal m\u00fccadelenin y\u00fckselme zemini budur.
\nM\u00fccadele, 1960-70 aras\u0131nda sorunu \u00f6ne koymad\u0131r. Bu d\u00f6nemde sorun hen\u00fcz ”Do\u011fu Sorunu”dur. M. Emin Bozarslan ”Do\u011fu’nun Meseleleri”ni, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i ”Do\u011fu Anadolu’nun D\u00fczeni”ni yazar. K\u00fcrt solu DDKO ile kendini [T\u00fcrk solundan] ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.
\n1970-80 aras\u0131nda ”Do\u011fu Sorunu” art\u0131k ”Ulusal Sorun”dur. Leninist teorik tezler temelinde ”Ulusal Sorun”un niteli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ve farkl\u0131 tezler berrakla\u015f\u0131r.
\n1980-90’larda art\u0131k sorun, ad\u0131yla san\u0131yla, ”K\u00fcrt Sorunu”dur. Sorunun niteli\u011fi de\u011fil, ”\u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc” tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\nK\u00dcRD\u0130STAN’DA S\u0130YASAL M\u00dcCADELEN\u0130N GEL\u0130\u015e\u0130M\u0130
\nK\u00fcrdistan ulusal kurtulu\u015f hareketinin birinci d\u00f6neminin ana \u00f6zelli\u011fi, hareketin burjuva ulusal nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. 1920-1940 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda verilen m\u00fccadelede \u00f6nderlik burjuva ve feodal g\u00fc\u00e7lerin elindeydi. O y\u0131larda K\u00fcrdistan’da ulusal bilin\u00e7 ve ulusal birlik yeterince olgunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Kapitalizm c\u0131l\u0131zd\u0131, ulusal pazar yeni yeni olu\u015fuyordu. K\u00fcrdistan’\u0131n sosyal yap\u0131s\u0131 feodalizme ve a\u015firet\u00e7ili\u011fe dayan\u0131yordu; kitlelerin ulusal, laik, demokratik bilin\u00e7leri geli\u015fmemi\u015fti; bunun yerine daha \u00e7ok feodal ve dinci ideoloji a\u011f\u0131r bas\u0131yordu. 1940’lara kadar patlak veren isyanlar k\u00f6yl\u00fc y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na dayanan ama yerel feodaliteye y\u00f6nelmeyen; aksine yerel feodalitenin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde egemen devlete kar\u015f\u0131 y\u00f6nelen hareketlerdi. Bu sebeplerden dolay\u0131 hareket istikrar, s\u00fcreklilik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck kazanamad\u0131. Par\u00e7a par\u00e7a patlak veren hareketler bast\u0131r\u0131ld\u0131; isyanlara ba\u015f \u00e7eken feodaller ezildi veya TC’ye ba\u011fland\u0131. K\u00fcrdistan’da TC’nin siyasal egemenli\u011fi zorla hakim k\u0131l\u0131nd\u0131.
\n1940-60 y\u0131llar\u0131 ulusal hareketin durgunluk y\u0131llar\u0131d\u0131r. Yo\u011fun bask\u0131, zul\u00fcm, asimilasyon politikas\u0131yla TC devleti K\u00fcrdistan’da egemenli\u011fini tesis etme ve peki\u015ftirme \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Yerel egemen s\u0131n\u0131flarla ittifak kurulmu\u015f, bunlar rejime ortak edilmi\u015ftir. Kapitalizm egemen \u00fcretim bi\u00e7imi olma yolundad\u0131r.
\n1960’l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda yurtsever ayd\u0131n ve gen\u00e7lerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ulusal fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler ileri s\u00fcr\u00fclmeye ba\u015flan\u0131r. Bunlar hen\u00fcz \u00e7ok ham, geri ve ilkel d\u00fczeydedir; ama h\u0131zla yay\u0131l\u0131r. T\u00fcrkiye sol hareketi ile birlikte K\u00fcrdistan yurtsever hareketi do\u011far ve i\u015fbirli\u011fi halinde m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Ancak ba\u015flang\u0131\u00e7ta birlikte davranan sol zamanla ayr\u0131\u015f\u0131r, par\u00e7alan\u0131r. T\u00fcrk solu – K\u00fcrt solu ayr\u0131\u015f\u0131r; T\u00fcrk solu kendi i\u00e7inde ayr\u0131ca par\u00e7alan\u0131r. K\u00fcrt solu ise \u015fekillenmeye ba\u015flar. Par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 bir sonraki devreye b\u0131rak\u0131r.
\n1960’l\u0131 y\u0131llarda sorun hen\u00fcz ”Do\u011fu Sorunu”dur. ”Do\u011fu Sorunu”, ”Do\u011fu’nun geri b\u0131rakt\u0131r\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, feodal ili\u015fkilerin s\u00fcrmesi, toprak sorunu, dil sorunu” ve nihayet ”etnik sorun” d\u00fczeyine dek y\u00fckselir.
\n1960’l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda ”Do\u011fu Mitingleri” ve DDKO \u00f6rg\u00fctlenmesinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 var\u0131lan en ileri d\u00fczeydir.
\nK\u00fcrt sorunu, ”b\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar”, ”e\u015fitsizlik” ve ”bask\u0131lar” d\u00fczeyinde dile getirilmi\u015f; T\u00fcrk solu, bundan ilerisine, Kemalist \u015foven zihniyet nedeniyle, ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her iki \u00fclke solu b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ve kendi evrimle\u015fmelerine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, bu y\u0131llar\u0131n sonuna do\u011fru iki \u00fclke solu farkl\u0131la\u015f\u0131rken, T\u00fcrk solu i\u00e7erisinde bir kesim, K\u00fcrt sorununu o y\u0131llara g\u00f6re en ileri bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele alarak \u015fovenist yap\u0131y\u0131 a\u015fmaya y\u00f6nelmi\u015ftir. Bu hususta ulusal sorunu ilk kez g\u00fcndemine alan THKO ve T\u0130KKO olmu\u015ftur. Her ne kadar bu \u00f6rg\u00fctlerin s\u00f6ylemlerinde de ‘II. Milli Kurtulu\u015f M\u00fccadelesi” vs. gibi T\u00fcrk milliyet\u00e7isi motifler varsa da K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fi benimsenmi\u015f ve bu iki \u00f6rg\u00fct kendi devrimci \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da esas\u0131nda K\u00fcrdistan topraklar\u0131na dayand\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.
\nAncak, K\u00fcrt sorununun bir ”etnik sorun” d\u00fczeyinden ”ulusal sorun” d\u00fczeyine \u00e7\u0131kmas\u0131 1975 sonras\u0131d\u0131r. 1960’l\u0131 y\u0131llarla i\u00e7ine girilen d\u00f6nemin, ikinci evresi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.
\n1960’larla ba\u015flayan yeni d\u00f6nem, K\u00fcrt ulusunun kendi kimli\u011fini tan\u0131mas\u0131, ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincine varmas\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dosta-d\u00fc\u015fmana duyurmas\u0131 ve kan\u0131tlamas\u0131 d\u00f6nemidir. 1980’lere dek s\u00fcren bu d\u00f6nemin birinci evresi, hen\u00fcz ulusal kimli\u011fini ileri s\u00fcrme ve bunu bir temele dayand\u0131rma, aray\u0131\u015f ve mayalanma evresidir. 1960-70 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ulusal sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm anahtar\u0131 ke\u015ffedilmi\u015ftir: Bu anahtar Marksizmdir. Marksizm-Leninizm didik didik edilir. K\u00fcrt solu kendisini T\u00fcrk solundan ay\u0131rt eder.
\n\u0130kinci evre 1975-80 aras\u0131d\u0131r. (Arada 12 Mart kesintisini ikinci evrenin mayalanma, ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi olarak nitelendirebiliriz.) \u0130kinci evrede art\u0131k ”ulusal sorun”, ”ulusun varl\u0131\u011f\u0131” ve ”ulusal sorunun [\u00e7\u00f6z\u00fcm] anahtar\u0131” ortaya konulur. K\u00fcrt solu iyice \u015fekillenmi\u015f, kendi i\u00e7inde ayr\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Hareket art\u0131k kitlesel temel kazan\u0131r. Kitlelerin g\u00fcnl\u00fck siyasal m\u00fccadeleleriyle birlikte her yerde ”ulusal sorun” tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, ulusal hak ve talepler ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ancak, K\u00fcrt solu kendisini T\u00fcrk solundan ay\u0131rmas\u0131na, T\u00fcrk soluyla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 su\u00e7lamalara ve konumlar\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini tart\u0131\u015fmas\u0131na, ayr\u0131ca ayr\u0131\u015fmaya neden olan ”ulusal sorunu” tart\u0131\u015fmas\u0131na ra\u011fmen her iki sol aras\u0131nda d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve kopu\u015f olmaz. K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in temel ilke konur: ”uluslar\u0131n kaderlerini tayin hakk\u0131; ayr\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”… T\u00fcrk solunun bir kesimi ”uluslar\u0131n kaderlerini tayin hakk\u0131”ndan sadece ”birle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”n\u00fc anlar. Di\u011fer kesim ”ayr\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”n\u00fc vurgulamakla birlikte hen\u00fcz bunun \u00f6rg\u00fctsel arac\u0131n\u0131, programsal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc vs. koyamaz. Bu evrenin sonuna do\u011fru bu konuda somut \u00e7\u00f6z\u00fcm en \u00f6nce TKEP’ten gelir: ”Birle\u015fik devrim, birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenme, ulusal devletini kurma hakk\u0131”.
\nK\u00fcrt solu ile T\u00fcrk solunun di\u011fer bir tart\u0131\u015fma konusu ”K\u00fcrdistan’\u0131n stat\u00fcs\u00fc”d\u00fcr. K\u00fcrt solu fikir birli\u011fi i\u00e7erisinde buna ”s\u00f6m\u00fcrgecilik” der. T\u00fcrk solu bu konuda fakl\u0131d\u0131r. Kimisi net de\u011fildir, kimisi ”s\u00f6m\u00fcrgecilik” der, kimisi ise ”ilhak” tan\u0131m\u0131n\u0131 benimser.
\nHer iki sol aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan birisi de birbirlerinin ”varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n me\u015fruiyeti”, birbirlerinin ”siyasal niteli\u011fi”dir. K\u00fcrt soluna g\u00f6re ”T\u00fcrk solu sosyal-\u015f\u00f6vendir”, T\u00fcrk soluna g\u00f6re ise ”K\u00fcrt solu k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva milliyet\u00e7ili\u011fidir”.
\nAma esas karga\u015fa bizzat K\u00fcrt solunun kendi i\u00e7indedir. D\u00f6nemin sonuna do\u011fru ortaya \u00e7\u0131kan PKK, K\u00fcrt solunun di\u011fer kesimlerini ”tehdit” etmektedir; program\u0131 ve politikalar\u0131 belirsizdir. K\u00fcrt solu kendi i\u00e7inde \u015fiddete dayanan bir g\u00fc\u00e7 ve hegemonya yar\u0131\u015f\u0131na girer. K\u00fcrt solunun bir kesimi T\u00fcrk soluyla birlikte \u00f6rg\u00fctlenmektedir; birlikte \u00f6rg\u00fctlenenler kendi aralar\u0131nda T\u00fcrk solundaki ayr\u0131l\u0131klara g\u00f6re b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015flerdir. T\u00fcrk solundan ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenenler birlikte \u00f6rg\u00fctlenenleri i\u015fbirlik\u00e7ilikle su\u00e7lamaktad\u0131r. vs.
\nYine de bu d\u00f6nemde ulusal hareketin ana \u00f6zelli\u011fi ”ulusal sorunun ortaya konulmas\u0131”d\u0131r. ”Ayr\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131”n\u0131n ilkesel savunuculu\u011funu yapan K\u00fcrt solu TC devletinin t\u00fcm su\u00e7lamalar\u0131na ra\u011fmen asl\u0131nda ”b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck” pe\u015finde de\u011fildir; ”demokratik temellerde” olduktan sonra hi\u00e7 kimse ”birlikte” kalmaya kar\u015f\u0131 de\u011fildir; ancak: 1) Her an i\u00e7in ”ayr\u0131lma hakk\u0131” sakl\u0131 tutulmal\u0131; 2) ”Birli\u011fe” K\u00fcrt halk\u0131 kendi ”r\u0131zas\u0131yla” kat\u0131lmal\u0131; 3) Her hal\u00fckarda K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ”kendi siyasal devleti” olmal\u0131, ”egemenlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” kabul edilmeli.
\nD\u00f6nemin sonuna gelindi\u011finde art\u0131k K\u00fcrt Ulusal Kurtulu\u015f Hareketi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde netle\u015fmi\u015ftir. \u0130ki ayr\u0131 ana \u00e7izgi vard\u0131r: Birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenenler, ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenenler. Ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenenler ise kendi i\u00e7lerinde m\u00fccadele y\u00f6ntemleri bak\u0131m\u0131ndan ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: Sa\u011f ve sol…
\nHareket \u00fclke zeminine oturmu\u015f, esas olarak k\u0131rsal kesim, gen\u00e7lik, ayd\u0131nlar ve esnaflar aras\u0131nda taban bulmu\u015ftur.
\nSiyasal (ulusal) hareket, sosyal hareketle i\u00e7i\u00e7edir, birlikte y\u00fckselmektedir.
\nK\u00fcrdistan’\u0131n T\u00fcrkiye ile daha fazla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f Bat\u0131 kesimlerinde daha \u00e7ok T\u00fcrkiyeli \u00f6rg\u00fctler egemenken, ulusal hareketin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu yerlerde K\u00fcrt solu hakimdir.
\nK\u00fcrdistan’\u0131n hemen her kesiminde \u00f6rg\u00fctl\u00fc olan K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct\u00fc PKK’dir.
\nK\u00fcrdistan’da hen\u00fcz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi ve [K\u00fcrdistan] kom\u00fcnist partisi yoktur.
\n12 Eyl\u00fcl ile hareketin bu d\u00f6nemi kapan\u0131r.
\nUlusal kurtulu\u015f hareketinin 1960-80 aras\u0131n\u0131 kapsayan iki evreli (kendi i\u00e7lerinde alt evreleri elbette vard\u0131r) ”yeniden do\u011fu d\u00f6nemi” kapanm\u0131\u015f; sorun art\u0131k ”ulusal sorun” olarak ortaya konmu\u015f, siyasal odakla\u015fmalar, program vestratejiler netle\u015ftirilmi\u015f, art\u0131k yeni bir d\u00f6neme ge\u00e7i\u015fin temelleri d\u00f6\u015fenmi\u015ftir.
\nKKP bu d\u00f6nemin sonunda, yeni d\u00f6neme ge\u00e7i\u015fi kesintiye u\u011fratarak, yeni d\u00f6nemin mayalanmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan 12 Eyl\u00fcl ko\u015fullar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\nYeni d\u00f6nem 1980’lerle birlikte a\u00e7\u0131lmaya, mayalanmaya ba\u015flad\u0131. Yeni d\u00f6nem art\u0131k sorunun ortaya konulmas\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ortaya konulmas\u0131na s\u0131\u00e7rama, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ileri s\u00fcrme d\u00f6nemidir. Stratejilerin uygulamaya sokulmas\u0131 d\u00f6nemidir.
\n1960’larla ba\u015flayan d\u00f6nemi, daha sonradan TKSP, PPKK, KUK’a vs. d\u00f6n\u00fc\u015fecek olan g\u00fc\u00e7ler a\u00e7t\u0131, olgunla\u015ft\u0131rd\u0131lar. ”Ulusal sorun”u ortaya koymak ve tan\u0131tmak a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu g\u00fc\u00e7lere nasip oldu. D\u00f6nemin sonunda ortaya \u00e7\u0131kan PKK ise yeni d\u00f6nemin ba\u015flat\u0131c\u0131s\u0131 oldu. \u015eimdilik yeni d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vuran PKK.
\nb) B\u00dcT\u00dcNLE\u015eM\u0130\u015e DEVR\u0130M S\u00dcREC\u0130 – NESNELL\u0130\u011e\u0130N ANLAMI
\nK\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye devrimleri birbirinden kopuk, ayr\u0131 ayr\u0131 kanallarda geli\u015fmeyecektir. Her iki \u00fclke devrimini ayn\u0131 cephede, ayn\u0131 d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 birarada bulunmaya zorlayan nesnel etkenler son derece g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.
\nAncak g\u00fc\u00e7l\u00fc nesnel ko\u015fullar mevcut diye kollar\u0131m\u0131z\u0131 kavu\u015fturup oturmamal\u0131y\u0131z. B\u00f6ylesi bir tutum kaderciliktir. Nesnel ko\u015fullar\u0131n uygunlu\u011fu ve nesnel olanaklar e\u011fer \u00f6znel etkenler gerekli tutumu alma becerisi g\u00f6sterirlerse bir de\u011fer ta\u015f\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc nesnellik \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. Burjuvazinin kendi politikas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilece\u011fi nesnel dayanaklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kadar proleteryan\u0131n ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin de kendi politikalar\u0131n\u0131 \u00fczerine dayand\u0131racaklar\u0131 zeminler vard\u0131r. Sonucu g\u00fc\u00e7ler dengesi, politik beceriklilik vs. gibi \u00f6znel etkenler tayin edecektir.
\nHer iki \u00fclke devriminin birle\u015fik niteli\u011fi, devrim dinamiklerini b\u00fct\u00fcnle\u015ftiren nesnel etkenler \u00fczerinde yeterince durdu\u011fumuz i\u00e7in biraz da ”ayr\u0131l\u0131k” etkenleri \u00fczerinde dural\u0131m (iki y\u00f6n\u00fcn diyalektik ili\u015fkisini unutmamak gerekti\u011fini hat\u0131rlatmak kayd\u0131yla).
\nDevrim patlamas\u0131 birlik ve ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n diyalektik ili\u015fkisine somut \u00f6rnektir. Devrim, devrimin farkl\u0131 taleplerini \u015fiar edinmi\u015f de\u011fi\u015fik g\u00fc\u00e7leri birle\u015ftirir, yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r ve gerer. Patlayan bu g\u00fc\u00e7leri ortak tek hedef \u00fczerine birle\u015fik bir halde sevk eder. Hedef y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman devrimin g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda ayr\u0131l\u0131klar, her kesimin kendi yoluna gitme arzusu \u00f6ne \u00e7\u0131kar.
\nDevrim, kurulu dengeleri sarsmak, her \u015feyi alt\u00fcst etmektir. Bunu ister k\u0131sa bir anda yaps\u0131n, isterse zamana yay\u0131lm\u0131\u015f bir tarzda bir s\u00fcre\u00e7 halinde ger\u00e7ekle\u015ftirsin sonu\u00e7 ayn\u0131d\u0131r.
\nBuna g\u00f6re ulusal meselede de durum b\u00f6yle olur. Devrimle birlikte [ezen ve ezilen] uluslar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri de sars\u0131l\u0131r, o zamana kadar bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kuvvetler birdenbire b\u00fct\u00fcn iddetleriyle ortaya \u00e7\u0131karlar.
\nBendini y\u0131kan selin ayn\u0131 kanalda gitmesi mutlak bir zorunluluk de\u011fildir. Devrimin, \u00f6nlerindeki engelleri y\u0131karak, yollar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131flar, uluslar ve di\u011fer topluluklar ancak belirli ko\u015fullar mevcutsa ayn\u0131 do\u011frultuda yol al\u0131rlar.
\n\u00d6rne\u011fin Ekim devrimi s\u0131ras\u0131nda Kafkas cumhuriyetleri, ba\u011f\u0131ms\u0131z sovyet cumhuriyetleri haline geldiler. Men\u015fevik h\u00fck\u00fcmetler kuruldu. D\u0131\u015f [emperyalist] k\u0131\u015fk\u0131rtma ve m\u00fcdahale, men\u015feviklerin kitleler \u00fczerindeki etkinlikleri, kimi yerlerde k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva veya burjuva milliyet\u00e7ilerinin etkin olmas\u0131 vb. gibi etkenler y\u00fcz\u00fcnden bir \u00e7ok \u00fclkede (Ermenistan, G\u00fcrcistan, Polonya vb.) burjuva ulusal devletler kuruldu. Bunlar\u0131 Sovyet ittifak\u0131na ancak K\u0131z\u0131l Ordu m\u00fcdahalesi ba\u011flad\u0131.
\nTek ba\u015f\u0131na bu \u00f6rnek bile ”b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f tek devrim” form\u00fcl\u00fcne m\u00fcmin gibi s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 sar\u0131lman\u0131n fazla bir\u015fey ifade etmeyece\u011fini g\u00f6sterir.
\nDevrim, do\u011fas\u0131 gere\u011fi ”b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f”, ”birle\u015fmi\u015f” seyretmeyecektir. Biz, bize bu olana\u011f\u0131 veren ko\u015fullardan yararlanarak devrimi ”birle\u015fik” g\u00f6t\u00fcrebilir, y\u00f6nlendirebilirsek o birle\u015fik olacakt\u0131r. ”B\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f tek devrim ya da birle\u015fik devrim” proleteryan\u0131n, t\u00fcm emek\u00e7ilerin kendi s\u0131n\u0131fsal tercihi; kom\u00fcnistlerin projesi, pprogram\u0131, niyetidir. Birle\u015fik dinamik, K\u00fcrt ve T\u00fcrk devrimcilerinin tutumu ve \u00e7abalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nDemek ki, \u00f6znel etkenler, irade ve kuvvet \u00f6nemli rol oynuyor. Kom\u00fcnistler nesnelli\u011fi tek yanl\u0131 de\u011ferlendirmiyorlar; nesnelli\u011fin getirdi\u011fi de\u011fi\u015fik se\u00e7enek ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 aras\u0131nda onlar kendi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini \u00f6neriyorlar. Mesele her iki halktan emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 bu ortak s\u0131n\u0131fsal \u00e7\u0131kara ikna etmededir. Burjuvalar anla\u015ft\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re biz de anla\u015fabiliriz; bunu halk\u0131m\u0131za kavratmal\u0131y\u0131z.
\nK\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye devrimlerini birbirleriyle birle\u015ftirecek olan [\u015fey] esas\u0131nda devrimci irade ve m\u00fcdahaledir. Yoksa nesnel dinamikler tek ba\u015f\u0131na her derde deva de\u011fildir; ayr\u0131ca, nesnel dinamikler \u00f6yle tek y\u00f6nl\u00fc, \u015fa\u015fmaz, hep ”birle\u015fik” ve ”b\u00fct\u00fcnle\u015fme” do\u011frultusunda i\u015flemez. ”Ayr\u0131l\u0131k”\u00e7\u0131 y\u00f6nler de vard\u0131r. S\u00f6zgelimi TC devletinin K\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye devrimlerini biribirinden ay\u0131rarak ezmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131; ya da emperyalizmin K\u00fcrdistan devrimine kendi arzular\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6n vermeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sadece \u00f6znel \u00e7aba olarak yorumlanamaz; bu \u00e7abalar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan nesnel temeller de mevcut. Hi\u00e7 olmazsa bir yere kadar.
\nUluslar\u0131n \u00f6zg\u00fcrce kayna\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flard\u0131r; [T\u00fcrk ve K\u00fcrt halklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek birli\u011fi ve karde\u015fli\u011finin d\u00fc\u015fmanlar\u0131, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00fczerinde bask\u0131 kuranlard\u0131r.]\nc) K\u00dcRD\u0130STAN DEVR\u0130M\u0130N\u0130N ULUSLARARASI N\u0130TEL\u0130\u011e\u0130
\nK\u00fcrdistan sorunu, Misak-\u0131 Milli \u00e7er\u00e7evesini a\u015far. Kuzey K\u00fcrdistan’\u0131n kurtulu\u015fu, T\u00fcrkiye’nin [emek\u00e7ilerinin] toplumsal kurtulu\u015f sorunuyla s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7erisinde olmas\u0131na ra\u011fmen, tek ba\u015f\u0131na, T\u00fcrkiye’nin kurtulu\u015funa havale edilemez.
\nB\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m kaderciliktir. Bir ulusun ulusal kurtulu\u015fu s\u00f6zkonusuyken bu g\u00f6revi \u00e7\u00f6zmeye talip olan g\u00fc\u00e7ler her \u015feyden \u00f6nce kendi g\u00fc\u00e7lerine g\u00fcvenmek zorundad\u0131rlar. K\u00fcrdistan ulusal ve toplumsal kurtulu\u015f devrimi T\u00fcrkiye toplumsal devrimi ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r; ama kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z dinami\u011fi de vard\u0131r.
\nSadece Kuzey K\u00fcrdistan sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeye ba\u015flans\u0131n, ulusal sorun uluslararas\u0131 boyut kazan\u0131r; Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015far; Irak, \u0130ran, Suriye’yi; dolay\u0131s\u0131yla Avrupa, ABD ve Sovyetler’i etkileyen [ilgilendiren] uluslararas\u0131 boyutlara eri\u015fir.
\nKuzey K\u00fcrdistan sorunu en ba\u015fta Kuzey K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve egemenlik sorunudur; sonra T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve devriminin sorunudur. T\u00fcrkiye devrimi, K\u00fcrdistan sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmak zorundad\u0131r; ayr\u0131ca, ba\u015far\u0131ya eri\u015fmek i\u00e7in K\u00fcrdistan devrimine dayanmak zorundad\u0131r. K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n deste\u011fini almayan bir genel T\u00fcrkiye devrimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez; b\u00f6yle bir geli\u015fme ba\u015far\u0131ya ula\u015famaz. Demek ki, K\u00fcrdistan devriminin, T\u00fcrkiye devrimiyle birle\u015fme, ona g\u00fc\u00e7 verme olana\u011f\u0131 vard\u0131r.
\nAma i\u015f burda bitmiyor. Kuzey K\u00fcrdistan sorunu, K\u00fcrdistan’\u0131n genel kurtulu\u015f[-unun da] sorunudur. K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 aras\u0131ndaki fiili ayr\u0131l\u0131k (farkl\u0131 pazarlar, farkl\u0131 devrim dinamikleri olu\u015fmu\u015f olmas\u0131) ulusal b\u00fct\u00fcnle\u015fme i\u00e7in kesin ve mutlak engeller de\u011fildir. Bu ayr\u0131l\u0131k, K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 aras\u0131nda birle\u015fik bir kitle hareketi yarat\u0131larak giderilebilir.
\nTeorik olarak b\u00f6ylesi bir siyasal b\u00fct\u00fcnle\u015fme, genel K\u00fcrdistan devrimi imkans\u0131z de\u011fildir; bizzat ulusal sorunun kendisi her t\u00fcrl\u00fc yapay ve zora dayanan stat\u00fckolar\u0131 k\u0131rabilir, zorla ayr\u0131lan K\u00fcrdistan devrim dinamiklerini birle\u015ftirebilir, bu y\u00f6nde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir d\u00fcrt\u00fc sa\u011flayabilir.
\n\u0130\u00e7ine girdi\u011fimiz d\u00f6nemde T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir tarihsel rol ve g\u00f6revle, f\u0131rsat ve imkanla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r: Bu, Ortado\u011fu dengelerinin sars\u0131lmas\u0131 rol\u00fcd\u00fcr.
\nKuzey K\u00fcrdistan ulusal devrimi T\u00fcrkiye devriminin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir iticisi ve devindiricisi olacak; T\u00fcrkiye toplumsal devrimi ile b\u00fct\u00fcnle\u015fecektir. Kuzey K\u00fcrdistan devrimi K\u00fcrdistan’\u0131n \u00f6b\u00fcr par\u00e7alar\u0131n\u0131n do\u011fal ve fiili \u00f6nderi olacak, b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan devrimini s\u00fcr\u00fckleyecektir. Kuzey K\u00fcrdistan devrimci m\u00fccadelesinin ba\u015f edilmez bir a\u015famaya ula\u015fmas\u0131 onu bu noktaya getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc K. K\u00fcrdistan: a) K\u00fcrdistan’\u0131n co\u011frafi ve n\u00fcfus bak\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck par\u00e7as\u0131d\u0131r. b) Kapitalizmin geli\u015fmesi, kentle\u015fme, sanayile\u015fme, ekonomik d\u00fczey bak\u0131m\u0131ndan en ilerisidir. c) A\u015firet ili\u015fkilerinin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp modern s\u0131n\u0131flar\u0131n olu\u015fmas\u0131, proleteryan\u0131n devrime ba\u015f \u00e7ekebilecek nicel ve nitel g\u00fcce ula\u015fmas\u0131 gibi sosyal geli\u015fme bak\u0131mdan en ilerisidir. d) M\u00fccadele bi\u00e7imleri, yol ve y\u00f6ntemleri bak\u0131m\u0131ndan, de\u011fi\u015fik yollar\u0131 uygulayabilme imkanlar\u0131na sahip olma bak\u0131m\u0131ndan en ilerisidir. e) Nihayet \u00e7a\u011f\u0131n evrensel teknik ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fme d\u00fczeyini yakalama bak\u0131m\u0131ndan da en avantajl\u0131s\u0131d\u0131r.
\nB\u00fct\u00fcn bunlar Kuzey K\u00fcrdistan ulusal devrimini \u0130ran, Irak, T\u00fcrkiye, Suriye’yi sarsacak; bu \u00fclkelerin sosyal devrimlerini k\u0131\u015fk\u0131rtacak ve bunlar\u0131n kendi aralar\u0131nda enternasyonal birlik ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 kurmalar\u0131na imkan verebilecek noktaya getirir.
\n\u0130ki ayr\u0131 sosyal – siyasal ve iktisadi d\u00fczene sahip iki Almanya’nin birle\u015fmesi ulusal dinami\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor.
\nDemek ki bir devrimci kriz an\u0131nda ulusal sorun hala \u00f6nemli roller oynayabilecek bir etkendir.
\n\u0130ktisadi ve siyasi par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k ulusal hareketin ulusal birli\u011fi kurmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde kesin ve mutlak, ba\u015f edilmez bir engel de\u011fildir. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6nderlik farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131 tek bir eksen etraf\u0131nda birle\u015ftirebilir. Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda Prusya’n\u0131n Alman birli\u011fini, Pyemonte krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0130talyan birli\u011fini kurmada oynad\u0131\u011f\u0131 rol buna \u00f6rnektir.
\n\u00e7) K\u00dcRD\u0130STAN’IN STAT\u00dcS\u00dc
\nK\u00fcrdistan’\u0131n stat\u00fcs\u00fc, K\u00fcrdistan’\u0131n T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerine g\u00f6re belirleniyor. K\u00fcrdistan, T\u00fcrkiye’nin siyasal boyunduru\u011fu alt\u0131ndad\u0131r. \u00dclkesi zor yoluyla ilhak edilmi\u015ftir.
\nK\u00fcrdistan, s\u00f6m\u00fcrgelerden \u00e7ok farkl\u0131, benzeri olmayan bir siyasal stat\u00fcdedir. Bu stat\u00fcn\u00fcn bir benzeri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ”K\u00fcrdistan s\u00f6m\u00fcrge midir” sorusu \u00e7o\u011fu kez k\u0131s\u0131r tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. ”K\u00fcrdistan’\u0131n s\u00f6m\u00fcrge olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” saptayan g\u00fc\u00e7lerin bu doru saptamalar\u0131 \u00e7o\u011fu kez farkl\u0131 ama\u00e7larla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u015e\u00f6yle ki: ”s\u00f6m\u00fcrgeler ile s\u00f6m\u00fcrgeciler aras\u0131nda stat\u00fcko farkl\u0131l\u0131klar\u0131 kesindir, o y\u00fczden devrim dinamikleri ayr\u0131d\u0131r, o y\u00fczden ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme ve ayr\u0131 m\u00fccadele ge\u00e7erlidir.”
\nK\u00fcrdistan’\u0131n s\u00f6m\u00fcrge oldu\u011funu s\u00f6yleyenler de, itiraz edenler de sorunu b\u00f6yle koymu\u015f, ayr\u0131 m\u00fccadeleyi savunanlar K\u00fcrdistan’\u0131n s\u00f6m\u00fcrge oldu\u011funu, birlikte m\u00fccadeleyi savunanlar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamaya y\u00f6nelmi\u015flerdir. Bu ise tart\u0131\u015fmalar\u0131 daha ba\u015ftan k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrdistan’\u0131n \u00e7ok \u00f6zg\u00fcl bir konumu vard\u0131r ve i\u015fin ger\u00e7e\u011fi bu konumun literat\u00fcrde herhangi bir ad\u0131 yoktur.
\nK\u00fcrdistan s\u00f6m\u00fcrgelerden siyasal y\u00f6nden fakl\u0131d\u0131r. K\u00fcrtlerin ayr\u0131 bir ulus, K\u00fcrdistan’\u0131n ayr\u0131 bir \u00fclke oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi reddedilmi\u015ftir. Bu durum s\u00f6m\u00fcrgelerden daha a\u011f\u0131r, sinsi ve k\u00f6t\u00fc bir bask\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ulusun kimli\u011fi reddedilmi\u015f, ulus yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6m\u00fcrgecilikte \u00e7\u0131plak ve a\u00e7\u0131k bask\u0131 varken K\u00fcrt halk\u0131 sonu\u00e7lar itibariyle s\u00f6m\u00fcrgelerdekinden daha korkun\u00e7 bir tahribat yaratan, ulusal varl\u0131\u011f\u0131 fel\u00e7 eden bir bask\u0131ya maruz tutulmu\u015ftur.
\nTarihte hi\u00e7bir ulusun ”ben ayr\u0131 bir ulusum” diye kendini kan\u0131tlama m\u00fccadelesini verdi\u011fini g\u00f6rm\u00fcyoruz. Ama K\u00fcrt halk\u0131 b\u00f6yle bir m\u00fccadeleyi de vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBenzetme tam uygun de\u011fil ama durumu biraz k\u00f6lecilikle kapitalizm aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011fa benzetebiliriz. Her iki toplum da s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumdur, ama birbirinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. K\u00f6lecilikte k\u00f6le ile efendi aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00e7\u0131plak ve nettir. K\u00f6le, k\u00f6le olarak; yani ayr\u0131, e\u015fitsiz, a\u015fa\u011f\u0131 bir varl\u0131k olarak kabul edilir ama efendinin mal\u0131d\u0131r; efendinin k\u00f6le \u00fczerindeki egemenlik hakk\u0131 dolamba\u00e7s\u0131z kabul edilmi\u015ftir. Kapitalizmde ise i\u015f\u00e7i s\u00f6zde \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr, patronla e\u015fittir, patronun i\u015f\u00e7i \u00fczerindeki egemenli\u011fi ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc gizlenmi\u015ftir, dolayl\u0131d\u0131r.
\nS\u00f6m\u00fcrgelerde durum bir \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6lecili\u011fe benzer: s\u00f6m\u00fcrge ile s\u00f6m\u00fcrgeci aras\u0131nda fark a\u00e7\u0131kt\u0131r, m\u00fccadele de nettir. Ama K\u00fcrdistan b\u00f6yle de\u011fildir; o \u00f6nce kendisinin ”efendisi”nden ayr\u0131 oldu\u011funu ispatlamak zorundad\u0131r.
\nK\u00fcrdistan’\u0131n bu stat\u00fcs\u00fcne biz, literat\u00fcrde uygun bir terim bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ”ilhak” dedik. Buna ”s\u00f6m\u00fcrge” denilmesinin, bu stat\u00fc, bilinen ”s\u00f6m\u00fcrge stat\u00fcs\u00fc” ile nitelik\u00e7e farkl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen fazla bir mahzuru yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilimde bir ve ayn\u0131 kavram birbirinden \u00e7ok de\u011fi\u015fik bir ka\u00e7 anlamda kullan\u0131labilir. Bu bak\u0131mdan i\u00e7eri\u011fi doldurulmak kayd\u0131yla dile iyice yerle\u015fmi\u015f ”s\u00f6m\u00fcrge” kavram\u0131n\u0131 biz de kullanabiliriz.
\nBu konuda gerekli de\u011fi\u015fiklik resmen netle\u015fmedik\u00e7e ”ilhak” terimini kullanmaya devam edece\u011fiz. Bu yaz\u0131da da bu kavram kullan\u0131lacakt\u0131r.
\nK\u00fcrdistan’\u0131n bug\u00fcnk\u00fc siyasal stat\u00fckosu (yani bizim tabirimizle ”ilhak edilmi\u015f ezilen ulus” konumu) K\u00fcrdistan’\u0131 tarihten ve d\u00fcnyadan silmek i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015ftir. K\u00fcrt yoktur: K\u00fcrt T\u00fcrkiye’de T\u00fcrk, \u0130ran’da Pers, Irak’ta – Suriye’de Arap’t\u0131r! Topraklar\u0131 da K\u00fcrdistan de\u011fil; T\u00fcrkiye, Irak, \u0130ran, Suriye’dir! Yani \u00fclkesi de yoktur! Egemenlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck haklar\u0131ndan yoksun K\u00fcrt halk\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelerin sahip oldu\u011fu ”var” olma hakk\u0131ndan da yoksundur. K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan ”yok” olunca; K\u00fcrdistan’da, ”yabanc\u0131 d\u0131\u015f” bir g\u00fc\u00e7 de yoktur! S\u00f6m\u00fcrgeciler her yerde ”yabanc\u0131”d\u0131r, ”efendi”dirler. K\u00fcrtlerin \u00fczerinde, tepelerinde bir ”yabanc\u0131”, ”d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7”, ”zorba” yoktur(!) Peki nerededir? Bu, her yerdedir. D\u0131\u015farda de\u011fil, i\u00e7erde, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n damarlar\u0131nda, beyninde, y\u00fcre\u011findedir.
\nK\u00fcrt halk\u0131 K\u00fcrt oldu\u011funu ne zaman ki m\u0131r\u0131ldanmaya ba\u015flar; bu esrarengiz g\u00fc\u00e7, bu ”Big Brother” derhal meydana \u00e7\u0131kar. K\u00fcrt halk\u0131 K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc telaffuz etmedi\u011fi zamanlarda da i\u015fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Ama derinden derine.
\nDurum bu oldu\u011fu i\u00e7in K\u00fcrdistan’da ulusal bilin\u00e7lenme son derece g\u00fc\u00e7 ve ge\u00e7 geli\u015fmi\u015ftir. Ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek i\u00e7in \u00f6nce her yurtseverin kafas\u0131ndaki ”T\u00fcrk zihniyeti”ni k\u0131rmas\u0131, sonra K\u00fcrtlerin ayr\u0131 konumlar\u0131n\u0131, ”kendilik”lerini anlamas\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bask\u0131lar\u0131 g\u00f6rmesi ve g\u00f6stermesi vs. vs. gerekmi\u015ftir.
\nB\u00f6yle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f ancak geli\u015fmenin belli bir evresinde m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. 1960’lardan sonraki ”yeniden uyan\u0131\u015f”\u0131n alt\u0131nda kapitalist geli\u015fme yatar. Ancak bu geli\u015fme K\u00fcrdistan burjuvazisinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrdistan’da TC egemenli\u011finin esas dayanaklar\u0131ndan birisi bu s\u0131n\u0131ft\u0131r. K\u00fcrdistan’\u0131n burjuvaziye evrimle\u015fen egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 art\u0131k ”yerel egemen” s\u0131n\u0131f de\u011fil, ”ulusal s\u0131n\u0131f” de\u011fil, ”i\u015fbirlik\u00e7i” s\u0131n\u0131f da de\u011fil; kimlik de\u011fi\u015ftirmi\u015f [ulus \u00fcst\u00fc – ulus d\u0131\u015f\u0131] egemen s\u0131n\u0131ft\u0131r; yani K\u00fcrtl\u00fckten \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kendini TC nezdinde K\u00fcrt saymaz, T\u00fcrk sayar; hatta art\u0131k kendi nazar\u0131nda da T\u00fcrk’t\u00fcr. Ama yerel d\u00fczeyde, TC himayesi ve onay\u0131 alt\u0131nda, alttan alta K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de gerektik\u00e7e kullan\u0131r.
\nB\u00f6yle bir s\u0131n\u0131f eliyle ulusal bilin\u00e7 ye\u015fertilemeyece\u011fine g\u00f6re ulusal talepler, dile getirmek, ulusal bilinci ileri s\u00fcrmek ancak k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva devrimci – demokratlara d\u00fc\u015fer.
\n”S\u00f6m\u00fcrgecilik” tezi devrimci – demokratlar\u0131n tezidir. Yanl\u0131\u015f bir tez olmas\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrdistan’\u0131n T\u00fcrkiye’den ayr\u0131 oldu\u011funu, ayr\u0131 sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015fya oldu\u011funu ve o y\u00fczden de K\u00fcrdistan devriminin T\u00fcrkiye devriminden ayr\u0131 ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, eksikliklerine ra\u011fmen, olumludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrdistan devrimcileri K\u00fcrdistan devriminin T\u00fcrkiye devrimiyle ili\u015fkilerine kendi pencerelerinden bakmal\u0131d\u0131rlar. ”T\u00fcrkiye devrimiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fme” K\u00fcrdistan devriminden yola \u00e7\u0131k\u0131larak elde edilmelidir. ”Birle\u015fme” i\u00e7in \u00f6nce ”ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131” ortaya koyma, ”kendini tan\u0131mlama, ay\u0131rt etme ve g\u00fc\u00e7lenme” gerekir. G\u00fc\u00e7 olduktan sonra ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7le birle\u015febilirsin.
\nAncak s\u00f6m\u00fcrgecilik tezi ayr\u0131 m\u00fccadele ve ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmeyi kan\u0131tlamak i\u00e7in ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ba\u015fka \u00fclkelerin bize hi\u00e7 benzemeyen \u00f6zellikleri suni olarak bizde de varm\u0131\u015f gibi g\u00f6sterildi\u011fi ve s\u00f6m\u00fcrgecilik tezinden hareketle devrim teorileri geli\u015ftirilip \u015fablonculuk yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu tez geli\u015ftirici ve verimli olamad\u0131, k\u0131s\u0131r kald\u0131. Bug\u00fcn de \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalarda eski i\u00e7eri\u011fiyle savunulan s\u00f6m\u00fcrgecilik tezi hala ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, kan\u0131tlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Hatta son geli\u015fmelerin s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi gizlilikten a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 savunuluyor.
\nOysa durum farkl\u0131d\u0131r. K\u00fcrdistan’da bizim ad\u0131na ”ilhak” dedi\u011fimiz stat\u00fcko, TC devletinin egemenlik sistemi, bug\u00fcn bir \u00fcst d\u00fczeyde yeni bi\u00e7imler alt\u0131nda devam ettiriliyor. K\u00fcrdistan’da de\u011fi\u015fen, egemenlik tarz\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc de\u011fil, bi\u00e7imidir.
\nd) K\u00dcRD\u0130STAN’DA SINIF EGEMENL\u0130\u011e\u0130, EGEMEN SINIFIN N\u0130TEL\u0130\u011e\u0130
\nK\u00fcrdistan’da TC devletinin siyasal egemenli\u011fi, K\u00fcrdistan’daki kapitalizme ”TC damgas\u0131”n\u0131 vuruyor. Bir ”T\u00fcrkiye kapitalizmi” vard\u0131r; bu, Yunanistan kapitalizminden, Amerikan kapitalizminden vs. farkl\u0131d\u0131r [ayr\u0131d\u0131r]. Yani Amerikan kapitalizmini incelemek T\u00fcrkiye kapitalizmini a\u00e7\u0131klamaz. T\u00fcrkiye kapitalizmi, emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131 olsa da, yine de ayr\u0131d\u0131r. Ama kendi kendisini yaratm\u0131\u015f ve \u015fekillendirmi\u015f bir K\u00fcrdistan kapitalizmi yoktur. Kendi dinamikleri \u00fczerinden de\u011fil, T\u00fcrkiye’ye ba\u011fl\u0131 bir bi\u00e7imde geli\u015fen bir ”K\u00fcrdistan kapitalizmi” vard\u0131r. K\u00fcrdistan’da kapitalizmi do\u011frudan do\u011fruya T\u00fcrkiye geli\u015ftirmi\u015ftir; o y\u00fczden bu kapitalizmin zerrece ”ulusal” y\u00f6n\u00fc yoktur; yani bu asl\u0131nda ”K\u00fcrdistan kapitalizmi” de\u011fil, ”T\u00fcrkiye kapitalizmi”dir.
\nBundan ne \u00e7\u0131kar? Bundan K\u00fcrdistan’da egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n ”ulusal” olmad\u0131klar\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar. Yani bir K\u00fcrt egemen [ulusal] s\u0131n\u0131f\u0131 art\u0131k mevcut de\u011fildir. K\u00fcrt egemen s\u0131n\u0131f\u0131, K\u00fcrt kimli\u011fiyle, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00fczerinde egemen de\u011fildir. K\u00fcrt k\u00f6kenli burjuvalar, b\u00fcrokratlar, polis \u015fefleri, generaller vb. vard\u0131r; ama bunlar ”K\u00fcrt olarak” de\u011fil, ”T\u00fcrk olarak” bu sosyal konumlara ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r, yani ”kimlik de\u011fi\u015ftirmi\u015f”lerdir.
\nDolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrdistan ulusal ve toplumsal kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin kar\u015f\u0131s\u0131na alaca\u011f\u0131 ”K\u00fcrt k\u00f6kenli” burjuva, a\u011fa, \u015feyh vb. gibi unsurlar ”TC devletinin g\u00fc\u00e7leri, T\u00fcrkiye egemen s\u0131n\u0131flar\u0131” olarak kar\u015f\u0131ya al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc a\u015famada K\u00fcrdistan devriminin kendisiyle hesapla\u015faca\u011f\u0131 bir K\u00fcrdistan [ulusal burjuva] s\u0131n\u0131f\u0131 yoktur. Ku\u015fkusuz K\u00fcrdistan devrimi daha sonra hesapla\u015fmak \u00fczere b\u00f6yle bir s\u0131n\u0131f yaratmay\u0131 hedefleyemez. K\u00fcrdistan’da T\u00fcrkiye kapitalizmi egemen ekonomik bi\u00e7imdir, ama bu kapitalizm ikinci s\u0131n\u0131f bir kapitalizmdir. Yani T\u00fcrkiye kapitalizmi K\u00fcrdistan’da bir uzant\u0131, ulusal ekonomiyi yok etmi\u015f [engellemi\u015f] bir d\u0131\u015f ekonomidir. Dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrdistan devriminin \u00f6n\u00fcnde bir de ”ulusal ekonomi”yi kurma, in\u015fa etme g\u00f6revi vard\u0131r. [Bu ekonomi sosyalist bir ekonomi olmal\u0131d\u0131r.]\ne) K\u00dcRD\u0130STAN DEVR\u0130MC\u0130 SINIFLARININ \u00d6RG\u00dcTLEND\u0130R\u0130LMES\u0130, KOM\u00dcN\u0130ST PART\u0130S\u0130
\nK\u00fcrdistan’da ”ulusal” [nitelikli] egemen s\u0131n\u0131f\u0131n olmamas\u0131 ”ulusal” proleter s\u0131n\u0131f\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 da engellemi\u015ftir. K\u00fcrdistan’da proleterya \u00f6nce ”ulusal” bir s\u0131n\u0131f olarak de\u011fil, sadece bir s\u0131n\u0131f olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrdistan’da modern anlamda ”ulusla\u015fma” yani ulusal s\u0131n\u0131flar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve ulusal m\u00fccadeleyi y\u00fckseltmesinin yolu t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olu\u015fum yeni ba\u015fl\u0131yor. Yani \u00f6nce s\u0131n\u0131flar olu\u015ftu, bunlar K\u00fcrdistan patentli de\u011fil, T\u00fcrkiye patentli s\u0131n\u0131flard\u0131. \u015eimdi bu s\u0131n\u0131flar art\u0131k ulusalla\u015f\u0131yorlar. Egemen s\u0131n\u0131f art\u0131k ulusal bir kimlik edinemez ve zaten niyeti de yok. O ”T\u00fcrk”t\u00fcr.
\nProleterya ”K\u00fcrt” olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmak zorundad\u0131r. Proleterya hen\u00fcz s\u0131n\u0131f olarak gen\u00e7, nicel ve nitel olarak g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr ve yeterince ulusal de\u011fildir.
\nProleterya ulusal davaya sahip \u00e7\u0131kmal\u0131, ba\u015f\u0131na ge\u00e7melidir, bu nedenle ulusalla\u015fmal\u0131d\u0131r. Proleteryan\u0131n ulusalla\u015fmas\u0131, enternasyonalizme engel de\u011fildir.Proleteryan\u0131n ulusal hareketin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mesi tek ba\u015f\u0131na zaferi garantilemez. Zaferi proleteryan\u0131n izleyece\u011fi m\u00fccadele \u00e7izgisi sa\u011flayacakt\u0131r.
\nGe\u00e7mi\u015f m\u00fccadelelerin yenilgilerinden ders al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu yenilgileri onlar\u0131n burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6nderliklerine ba\u011flamak kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lmamak gerek. Falan\u0131n ya da filan\u0131n \u00f6nderli\u011fi zaferin garantisi ya da yenilginin nedeni de\u011fildir. B\u00f6yle yakla\u015f\u0131m o m\u00fccadelelerden gerekli derslerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Proleteryan\u0131n izleyece\u011fi m\u00fccadele \u00e7izgisi daha \u00f6nceki m\u00fccadelelerin derslerinden yararlanman\u0131n yan\u0131nda onlar\u0131 sahiplenmelidir.
\nK\u00fcrdistan proleteryas\u0131 ”ulusal derleni\u015f” s\u00fcrecinde ayr\u0131 bir siyasal g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. K\u00fcrdistan kom\u00fcnistleri ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmelidir; T\u00fcrkiye, Avrupa, Ortado\u011fu’da da kendi \u00f6rg\u00fctlenmelerini yapmal\u0131d\u0131r. K\u00fcrdistan kom\u00fcnistlerinin, bulunduklar\u0131 \u00fclkelerdeki kom\u00fcnist ve devrimci demokratik partilere girip onlar\u0131n i\u00e7inde de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 veya ba\u015fka \u00fclkeler kom\u00fcnistlerinin kendi partileri d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131ca K\u00fcrdistan kom\u00fcnistlerinin partisine de \u00fcye olup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ve gereklidir.
\nKom\u00fcnistler, K\u00fcrdistan’da kendilerini di\u011fer siyasal g\u00fc\u00e7lerden ay\u0131rt ederlerken sorunu ”birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenme mi – ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme mi” ikilemine hapsetmemelidirler. Bunlar k\u0131stas olamaz. Ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmeyi savunan ve y\u00fcr\u00fctenlere y\u00f6nelik ”k\u00fc\u00e7\u00fck – burjuva milliyet\u00e7ili\u011fi” su\u00e7lamas\u0131n\u0131 terk etmeliyiz. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7ili\u011finin k\u0131staslar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Proleteryan\u0131n m\u00fccadelesini ulusall\u0131k ad\u0131na b\u00f6lme ve [farkl\u0131 uluslardan] proleterleri kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirme k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7ili\u011fidir. Ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme proleteryan\u0131n m\u00fccadelesini her ko\u015fulda b\u00f6lmez.
\nT\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan proleteryalar\u0131n\u0131n birli\u011fini savunma, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 [s\u0131n\u0131fsal] \u00e7\u0131karlar var olduk\u00e7a do\u011frudur. Ama iki \u00fclke proleteryalar\u0131n\u0131n birliklerini sa\u011flaman\u0131n mutlaka [ayn\u0131 kom\u00fcnist partisinde] ”birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenme”yi gerektirdi\u011fi s\u00f6ylenemez. ”Birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenme” olmaks\u0131z\u0131n da bu birlik sa\u011flanabilir. K\u00fcrdistan proleteryas\u0131 \u00f6nce kendisini tan\u0131mlamal\u0131, ulusal kimlik ve ki\u015filik kazanmal\u0131d\u0131r. Ulusal kimlik kazanmam\u0131\u015f, r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fc ispatlamam\u0131\u015f bir g\u00fc\u00e7 ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7le birlik olamaz, olursa vesayet ve himaye alt\u0131na girer. Birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenme gelece\u011fin hedefi olarak konmal\u0131, buna kestirmeden gidilmemelidir. \u00d6nce kendisi bir g\u00fc\u00e7 ve otorite olmu\u015f, hitap etti\u011fi s\u0131n\u0131f ve ulusa kendisini kabul ettirmi\u015f bir olgu olmal\u0131, K\u00fcrdistan’da [ba\u011f\u0131ms\u0131z] kom\u00fcnist bir alternatif olu\u015fturmal\u0131y\u0131z.
\nf) K\u00dcRD\u0130STAN’DA GER\u0130LLA SAVA\u015eI VE M\u00dcCADELE B\u0130\u00c7\u0130MLER\u0130
\nK\u00fcrdistan’da PKK’nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc gerilla sava\u015f\u0131, ele\u015ftirilerimiz dile getirilmek kayd\u0131yla, taraf\u0131m\u0131zdan desteklenmeli, KKP gerilla sava\u015f\u0131 i\u00e7in i\u015fe soyunal\u0131, fiilen bu m\u00fccadeleye ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Ancak esas a\u011f\u0131rl\u0131k ”ulusal direni\u015f komiteleri” temelinde ”kitle m\u00fccadelesi”ne vrilmeli, ”ayaklanma \u00e7izgisi” temelinde bir strateji izlenmelidir. \u00d6rg\u00fct yap\u0131s\u0131, \u00f6rg\u00fctlenme perspektifleri K\u00fcrdistan’daki sava\u015f ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenmelidir. Gerilla m\u00fccadelesi, kitle m\u00fccadelesi, halk ayaklanmas\u0131 esaslar\u0131 temelinde bir m\u00fccadele \u00e7izgisi geli\u015ftirmek, bunun ilkelerini koymak, altyap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak ve \u00f6rg\u00fctsel mekanizmalar\u0131n\u0131 kurmak gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Deng\u00ea Kurdistan [Bij\u00ee Kurdistan a Azad \u00fb Demokratik] KKP Merkez Yay\u0131n Organ\u0131 [III. Kongre’ye Giderken KKP’de A\u00e7\u0131k Tart\u0131\u015fma] Sal: 9 Ek: 1 \u0130LON 1990 K\u00fcrdistan’da m\u00fccadele yeni bir d\u00f6nem i\u00e7inde. Bug\u00fcn ”K\u00fcrtler var m\u0131, yok mu” sorusu tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Bug\u00fcn ”K\u00fcrt Sorununun \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc” tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. D\u00fczen partileri b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor, HEP gibi partiler ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. K\u00fcrt s\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u011fz\u0131na alanlar\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/142"}],"collection":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":143,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions\/143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/175"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}