Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131’ya \u00d6NS\u00d6Z[325]\t\t\t\tKarl Marks<\/p>\n
\u0130lk kez Zur Kritik der politischen \u00d6konomie von Karl Marx adl\u0131 kitapta yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Erstes Heft, Berlin 1859<\/p>\n
Karl Marx, Contribution \u00e0 la Critique de l’Economie Politique, Editions Sociales, Paris 1957<\/p>\n[T\u00fcrk\u00e7e’ye \u00e7evirisi, Marks-Engels: Se\u00e7me Yap\u0131tlar, Cilt: I, s: 607-612, Birinci Bask\u0131, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Aral\u0131k 1976]\n
BURJUVA iktisat sistemini \u015fu s\u0131rayla inceliyorum: sermaye, toprak m\u00fclkiyeti, \u00fccretli emek; devlet, d\u0131\u015f ticaret, d\u00fcnya pazar\u0131. \u0130lk \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda modern burjuva toplumunun b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck s\u0131n\u0131f\u0131n iktisadi varl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 inceliyorum; \u00f6teki \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n birbiriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 besbellidir. Sermayeyi ele alan birinci kitab\u0131n birinci k\u0131sm\u0131, \u015fu b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: 1. meta; 2. para ya da basit dol\u015f\u0131m; 3. genel olarak sermaye. \u0130lk iki b\u00f6l\u00fcm, bu kitab\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bas\u0131lmak \u00fczere de\u011fil, kendi ayd\u0131nlanmam i\u00e7in uzun zaman aral\u0131klar\u0131yla karalad\u0131\u011f\u0131m ve tasarlanan plan gere\u011fince sistemli olarak haz\u0131rlanmas\u0131 ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 bulunan monografiler \u015feklinde materyaller, toplu halde \u00f6n\u00fcmde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fum bir genel giri\u015fi yay\u0131nlam\u0131yorum;[326] (sayfa 607) \u00e7\u00fcnk\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra, bana \u00f6yle geldi ki, ilk\u00f6nce tan\u0131tlanmas\u0131 gereken sonu\u00e7lar hakk\u0131nda \u00f6nceden yarg\u0131lara varmak ancak s\u0131k\u0131c\u0131 olabilirdi ve beni izleyecek okurun, tekilden genele ge\u00e7mesi gerekecekti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, benim kendi ekonomi politik incelemelerimin seyri hakk\u0131nda baz\u0131 bilgiler sunmam, bana, burada, yerinde bir hareket gibi gelmektedir.<\/p>\n
Benim uzmanla\u015fm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131n konusu, felsefe ile tarih yan\u0131nda ikincil bir bilgi kolu saym\u0131\u015f olmama kar\u015f\u0131n, hukuktu. 1842-43’te Rheinische Zeitung’un[209] ba\u015fyazar\u0131 olarak, ilk defa, maddi \u00e7\u0131karlar denen \u015fey \u00fczerine yaz\u0131 yazmak gibi zor bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Renanya Landtag’\u0131ndaki orman ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve toprak m\u00fclkiyetinin par\u00e7alanmas\u0131 \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar, o zamanlar Renanya eyaletinin birinci ba\u015fkan\u0131 olan Bay Von Schaper’in Mosel k\u00f6yl\u00fclerinin durumu \u00fczerine Rheinische Zeitung ile giri\u015fti\u011fi polemik, ve nihayet serbest ticaret ve himayecilik konusundaki tart\u0131\u015fmalar, iktisadi sorunlarla u\u011fra\u015fmam i\u00e7in, ilk nedenler oldular. \u00d6te yandan, “\u00f6ne ge\u00e7me” yolunda iyi niyetin s\u0131k s\u0131k bilginin yerini ald\u0131\u011f\u0131 o d\u00f6nemde, Rheinische Zeitung’da, Frans\u0131z felsefesine, sosyalizmine ve kom\u00fcnizmine hafif \u00e7alan bir yank\u0131 duyulmaktayd\u0131. Ben, bu acemi i\u015fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m, ama ayn\u0131 zamanda, Allgemeine Augsburger Zeitung[327] ile giri\u015fti\u011fim bir tart\u0131\u015fmada, o zamana kadar yapm\u0131\u015f oldu\u011fum incelemelerin, Frans\u0131z e\u011filimlerinin as\u0131l niteli\u011fi \u00fczerinde herhangi bir h\u00fckme varma cesaretini g\u00f6stermeme olanak vermedi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a itiraf ettim. Bunun yerine gazeteleri i\u00e7in verilmi\u015f \u00f6l\u00fcm ferman\u0131n\u0131, gazeteye daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir tutum vererek affettirebileceklerini sanan Rheinische Zeitung y\u00f6neticilerinin bu hayalinden \u00f6zenle yararlanmay\u0131, politika sahnesini terketmek ve \u00e7al\u0131\u015fma odama kapanmak i\u00e7in ye\u011fliyordum.<\/p>\n
Kafamda biriken ku\u015fkular\u0131 gidermek i\u00e7in ilk giri\u015fti\u011fim \u00e7al\u0131\u015fma, hegelci hukuk felsefesini[1*] ele\u015ftirici bir g\u00f6zle yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmek oldu. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n giri\u015fi,[2*] Paris’te, 1844’te yay\u0131nlanan Deutsch-Franz\u00f6sische Jahrb\u00fccher’de[15] \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m, devlet bi\u00e7imleri kadar hukuki ili\u015fkilerin de ne kendilerinden, ne de iddia edildi\u011fi gibi insan (sayfa 608) zihninin genel evriminden a\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, tam tersine, bu ili\u015fkilerin k\u00f6klerinin, Hegel’in 18. y\u00fczy\u0131l \u0130ngiliz ve Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin \u00f6rne\u011fine uyarak “sivil toplum” ad\u0131 alt\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131 maddi varl\u0131k ko\u015fullar\u0131nda bulunduklar\u0131, ve sivil toplumun anatomisinin de, ekonomi politi\u011fin i\u00e7inde aranmas\u0131 gerekti\u011fi sonucuna ula\u015ft\u0131. Ben ekonomi politi\u011fi incelemeye, Paris’te ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m ve bu incelemeye, Bay Guizot’nun hakk\u0131mda verdi\u011fi s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilme karar\u0131 sonucu g\u00f6\u00e7mek zorunda kald\u0131\u011f\u0131m Br\u00fcksel’de devam ettim. Ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fum ve bir kez ula\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra incelemelerime k\u0131lavuzluk etmi\u015f olan genel sonu\u00e7, k\u0131saca \u015f\u00f6yle form\u00fcle edilebilir: Varl\u0131klar\u0131n\u0131n toplumsal \u00fcretiminde, insanlar, aralar\u0131nda, zorunlu, kendi iradelerine ba\u011fl\u0131 olmayan belirli ili\u015fkiler kurarlar; bu \u00fcretim ili\u015fkileri, onlar\u0131n maddi \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin belirli bir geli\u015fme derecesine tekab\u00fcl eder. Bu \u00fcretim ili\u015fkilerinin t\u00fcm\u00fc, toplumun iktisadi yap\u0131s\u0131n\u0131, belirli toplumsal bilin\u00e7 \u015fekillerine tekab\u00fcl eden bir hukuki ve siyasal \u00fcstyap\u0131n\u0131n \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi somut temeli olu\u015fturur. Maddi hayat\u0131n \u00fcretim tarz\u0131, genel olarak toplumsal, siyasal ve entelekt\u00fcel hayat s\u00fcrecini ko\u015fulland\u0131r\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen \u015fey, bilin\u00e7leri de\u011fildir; tam tersine, onlar\u0131n bilincini belirleyen, toplumsal varl\u0131klar\u0131d\u0131r. Geli\u015fmelerinin belirli bir a\u015famas\u0131nda toplumun maddi \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri, o zamana kadar i\u00e7inde hareket ettikleri mevcut \u00fcretim ili\u015fkilerine, ya da bunlar\u0131n hukuki ifadesinden ba\u015fka bir \u015fey olmayan m\u00fclkiyet ili\u015fkilerine ters d\u00fc\u015ferler. \u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fmesinin bi\u00e7imleri olan bu ili\u015fkiler, onlar\u0131n engelleri haline gelirler. O zaman bir toplumsal devrim \u00e7a\u011f\u0131 ba\u015flar. \u0130ktisadi temeldeki de\u011fi\u015fme, kocaman \u00fcstyap\u0131y\u0131, b\u00fcy\u00fck ya da az bir h\u0131zla alt\u00fcst eder. Bu gibi alt\u00fcst olu\u015flar\u0131n incelenmesinde, daima, iktisadi \u00fcretim ko\u015fullar\u0131n\u0131n maddi alt\u00fcst olu\u015fu ile \u2014ki, bu, bilimsel bak\u0131mdan kesin olarak saptanabilir\u2014, hukuki, siyasal, dini, artistik ya da felsefi bi\u00e7imleri, k\u0131saca, insanlar\u0131n bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n bilincine vard\u0131klar\u0131 ve onu sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri ideolojik \u015fekilleri ay\u0131rdetmek gerekir. Nas\u0131l ki, bir kimse hakk\u0131nda, kendisi i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 fikre dayan\u0131larak bir h\u00fck\u00fcm verilmezse, b\u00f6yle bir alt\u00fcst olu\u015f d\u00f6nemi hakk\u0131nda da, bu d\u00f6nemin kendi kendini de\u011ferlendirmesi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutularak, bir h\u00fckme var\u0131lamaz, tam tersine, bu de\u011ferlendirmeleri maddi hayat\u0131n \u00e7eli\u015fkileriyle, toplumsal (sayfa 609) \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ile \u00fcretim ili\u015fkileri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmayla a\u00e7\u0131klamak gerekir. \u0130\u00e7erebildi\u011fi b\u00fct\u00fcn \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler geli\u015fmeden \u00f6nce, bir toplumsal olu\u015fum asla yok olmaz; yeni ve daha y\u00fcksek \u00fcretim ili\u015fkileri, bu ili\u015fkilerin maddi varl\u0131k ko\u015fullar\u0131, eski toplumun ba\u011fr\u0131nda \u00e7i\u00e7ek a\u00e7madan, asla gelip yerlerini almazlar. Onun i\u00e7indir ki, insanl\u0131k kendi \u00f6n\u00fcne, ancak \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flayabilece\u011fi sorunlar\u0131 koyar, \u00e7\u00fcnk\u00fc yak\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, her zaman g\u00f6r\u00fclecektir ki, sorunun kendisi, ancak onu \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flayacak olan maddi ko\u015fullar\u0131n mevcut oldu\u011fu ya da geli\u015fmekte bulundu\u011fu yerde ortaya \u00e7\u0131kar. Geni\u015f \u00e7izgileriyle, asya \u00fcretim tarz\u0131, antik\u00e7ak, feodal ve modern burjuva \u00fcretim tarzlar\u0131, toplumsal-ekonomik \u015fekillenmenin ileriye do\u011fru geli\u015fen \u00e7a\u011flar\u0131 olarak nitelendirilebilirler. Burjuva \u00fcretim ili\u015fkileri toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecinin en son uzla\u015fmaz kar\u015f\u0131tl\u0131ktaki bi\u00e7imidir \u2014 bireysel bir kar\u015f\u0131tl\u0131k anlam\u0131nda de\u011fil, bireylerin toplumsal varl\u0131k ko\u015fullar\u0131ndan do\u011fan bir kar\u015f\u0131tl\u0131k anlam\u0131nda; bununla birlikte burjuva toplumunun ba\u011fr\u0131nda geli\u015fen \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, ayn\u0131 zamanda, bu kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flayacak olan maddi ko\u015fullar\u0131 yarat\u0131rlar. Demek ki, bu toplumsal olu\u015fum ile, insan toplumunun tarih-\u00f6ncesi sona ermi\u015f olur.<\/p>\n
Deutsch-Franz\u00f6sische Jahrb\u00fccher’de, iktisadi kategorilerin ele\u015ftirisine katk\u0131n\u0131n dahice denemesini[3] yay\u0131nlamas\u0131ndan beri yaz\u0131\u015farak devaml\u0131 surette fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulundu\u011fum Friedrich Engels, benim vard\u0131\u011f\u0131m sonuca, ba\u015fka bir yoldan (\u0130ngiltere’de Emek\u00e7i S\u0131n\u0131flar\u0131n Durumu adl\u0131 yap\u0131t\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z) ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131, 1845 ilkyaz\u0131nda, o da gelip Br\u00fcksel’e yerle\u015fti\u011fi zaman, birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya ve Alman felsefesinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015fturmaya karar verdik: bu, ger\u00e7ekte, bizim ge\u00e7mi\u015fteki felsefi bilincimizle hesapla\u015fmam\u0131zd\u0131. Bu plan\u0131m\u0131z, Hegel-sonras\u0131 felsefenin bir ele\u015ftirisi bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015fti. Elyazmas\u0131, formalar halinde, iki cilt olarak, Vestfalya’daki yay\u0131nevi sahibinin elindeydi ki, yeni geli\u015fmelerin yap\u0131t\u0131n bas\u0131lmas\u0131n\u0131 olanaks\u0131z k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Biz, g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak olan ba\u015fl\u0131ca amac\u0131m\u0131za vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, elyazmas\u0131n\u0131, farelerin kemirici ele\u015ftirisine seve seve terkettik. Bu d\u00f6nemde \u00e7e\u015fitli sorunlar \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi kamuoyuna a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z da\u011f\u0131n\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar (sayfa 610) aras\u0131nda, ancak Engels ile birlikte kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kom\u00fcnist Parti Manifestosu ile benim yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fum Serbest Ticaret Sorunu \u00dczerine’yi[4*] belirtece\u011fim. Bizim g\u00f6r\u00fc\u015f tarz\u0131m\u0131z\u0131n kilit noktalar\u0131, polemik tarz\u0131nda olsa da, ilk defa olarak bilimsel \u015fekilde 1847’de yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan ve Proudhon’u hedef tutan Felsefenin Sefaleti vb. adl\u0131 yap\u0131t\u0131mda sunuldu. Almanca olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f olan ve Br\u00fcksel’deki Alman \u0130\u015f\u00e7ileri Derne\u011finde konuyla ilgili konferanslar\u0131m\u0131 toplayan \u00dccretli Emek[5*], \u00fczerine incelemenin bas\u0131m\u0131, \u015eubat Devrimi ve bunun sonucu olarak Bel\u00e7ika’dan s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilmem y\u00fcz\u00fcnden yar\u0131da kesildi.<\/p>\n
Neue Rheinische Zeitung’un[76] 1848-49’da yay\u0131nlanmas\u0131 ve bunu izleyen olaylar, iktisat \u00fczerine incelemelerimi kesintiye u\u011fratt\u0131 ve ben, bu konuya, ancak 1850’de Londra’da d\u00f6nebildim. British Museum’da toplanm\u0131\u015f olan ekonomi politi\u011fin tarihi ile ilgili malzemenin bollu\u011fu, burjuva toplumunun g\u00f6zlemi i\u00e7in Londra’n\u0131n elveri\u015fli mevkii ve nihayet Kaliforniya ve Avustralya alt\u0131n\u0131n\u0131n bulunmas\u0131ndan sonra burjuva toplumunun girer g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc yeni geli\u015fme a\u015famas\u0131, i\u015fe ba\u015ftan ba\u015flaman\u0131n ve yeni malzemeyi ele\u015ftirici bir anlay\u0131\u015fla derinli\u011fine incelemeye karar vermemin nedeni oldu. Bu incelemeler, beni, k\u0131smen kendili\u011finden as\u0131l konumdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcnen ama gene de \u00fczerinde az ya da \u00e7ok bir zaman s\u00fcresi durmam gereken bilgi kollar\u0131na do\u011fru y\u00f6neltti. Ama bu \u00e7al\u0131\u015fmaya ay\u0131rmak istedi\u011fim zaman\u0131m\u0131 as\u0131l k\u0131saltan \u015fey, para kazanmak amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmak zorunlulu\u011fu oldu. \u0130lk \u0130ngiliz-Amerikan gazetesi olan New York Tribune’deki [192] art\u0131k sekiz y\u0131l\u0131 bulan i\u015fim, as\u0131l gazetecilikle ancak istisnai olarak u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, incelemelerimin ola\u011fan\u00fcst\u00fc da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni oldu. Bununla birlikte, \u0130ngiltere’de ve K\u0131tadaki kayda de\u011fer iktisadi olaylar \u00fczerine makalelerim, bu gazeteye katk\u0131lar\u0131m aras\u0131nda \u00f6yle \u00f6nemli bir yer tutuyordu ki, as\u0131l ekonomi politik biliminin alan\u0131na girmeyen pratik ayr\u0131nt\u0131lar hakk\u0131nda bilgi edinmek zorunda kald\u0131m.<\/p>\n
Ekonomi politik alan\u0131ndaki incelemelerimin seyri hakk\u0131ndaki (sayfa 611) bu taslakla, ben, sadece g\u00f6r\u00fc\u015flerimin, nas\u0131l de\u011ferlendirilirse de\u011ferlendirilsin ve y\u00f6netici s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u0131karc\u0131 yarg\u0131lar\u0131yla ne kadar az uyu\u015fursa uyu\u015fsun, uzun ve \u00f6zenli incelemelerin sonucu olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek istedim. Ama bilimin e\u015fi\u011finde, cehennemin giri\u015f kap\u0131s\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u015fu kurala uymak zorunludur:<\/p>\n
Qui si convien lasciare ogni sospetto<\/p>\n
Ogni vilt\u00e0 convien che qui sia morta.[6*]\n
(sayfa 612)<\/p>\n
Londra, Ocak 1859 KARL MARX<\/p>\n
\u0130lk kez Zur Kritik der politischen \u00d6konomie von Karl Marx adl\u0131 kitapta yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Erstes Heft, Berlin 1859<\/p>\n
Dipnotlar<\/p>\n[1*] K. Marx, Hegel’in Hukuk Felsefesinin Ele\u015ftirisine Katk\u0131. -Ed.<\/p>\n[2*] Ibid., Giri\u015f. -Ed.<\/p>\n[3*] Engels’in ad\u0131 ge\u00e7en yaz\u0131s\u0131 i\u00e7in bkz: Karl Marx, 1844 Elyazmalar\u0131, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 1976, s. 397-433. -Ed.<\/p>\n[4*] Ad\u0131 ge\u00e7en konu\u015fma i\u00e7in bkz: Felsefenin Sefaleti, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 1975, s. 216-233. -Ed.<\/p>\n[5*] Bkz: bu cildin 174-212. sayfalar\u0131. -Ed.<\/p>\n[6*] “Burada b\u00fct\u00fcn ku\u015fkular kovulsun
\n Ve burada her t\u00fcrl\u00fc korku yok olsun.”
\n (Dante, \u0130lahi Komedi.) -Ed.<\/p>\n[15] Deutsch-Franz\u00f6sische Jahrb\u00fccher \u2014 Karl Marx ve Arnold Ruge’un Paris’te \u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 Almanca bir dergi. Yaln\u0131ca (\u015eubat 1844’te) bir say\u0131s\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu say\u0131da Karl Marx’\u0131n iki makalesi \u2014”Yahudi Sorunu \u00dczerine” ve “Hegelci Hukuk Felsefesinin Ele\u015ftirisine Katk\u0131. Giri\u015f”\u2014 ve Friedrich Engels’in de gene iki makalesi \u2014”Bir Ekonomi Politik Ele\u015ftirisi Denemesi” ve “\u0130ngiltere’nin Durumu ‘D\u00fcn ve Bug\u00fcn’, Thomas Carlyle, Londra 1842″\u2014 yer al\u0131yordu. Bu yap\u0131tlar Marx ve Engels’in materyalizme ve kom\u00fcnizme nihai ge\u00e7i\u015flerini belgelemektedir. Derginin yay\u0131nlanmas\u0131 esas olarak Marx ile bir burjuva radikali olan Ruge’un aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kesilmi\u015ftir. – 55.<\/p>\n[76] Neue Rheinische Zeitung. Organ der Demokratie \u2014 1 Haziran 1848’den 19 May\u0131s 1949’a kadar K\u00f6ln’de yay\u0131nlanm\u0131\u015f bir g\u00fcnl\u00fck gazete; Marks gazetenin ba\u015fyazar\u0131, Engels de yaz\u0131kurulu \u00fcyesiydi.<\/p>\n[192] The Tribune \u2014 1841-1924 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015f ilerici bir burjuva gazetesi olan The New-York Daily Tribune’\u00fcn k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f ad\u0131. Marx ve Engels, A\u011fustos 1851’den Mart 1862’ye kadar bu gazeteye yaz\u0131lar yazm\u0131\u015flard\u0131r. – 365, 465, 611.<\/p>\n[209] Rheinische Zeitung f\u00fcr Politik, Handel und Gewerbe \u2014 1 Ocak 1942’den 31 Mart 1843’e kadar Kolonya’da (K\u00f6ln) yay\u0131nlanm\u0131\u015f g\u00fcnl\u00fck bir Alman gazetesi. Nisan 1942’de Marks bu gazeteye yaz\u0131lar yazmaya ba\u015flad\u0131 ve ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Ekim ay\u0131nda da y\u00f6neticilerinden biri oldu.<\/p>\n[325] Marks’\u0131n Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131 adl\u0131 kitab\u0131, marksist ekonomi politi\u011fin yarat\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir a\u015famad\u0131r. Bu kitab\u0131 yazmaya ba\u015flamadan \u00f6nce Marks, iktisadi \u00f6\u011fretisinin temellerini olu\u015fturan onbe\u015f y\u0131l s\u00fcreli bir inceleme yapm\u0131\u015ft\u0131r. Marks bu incelemesinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 iktisat konusundaki bir temel yap\u0131tta ortaya koymay\u0131 tasarlam\u0131\u015ft\u0131. 1857 A\u011fustos ve Eyl\u00fcl aylar\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131 malzemeyi d\u00fczene koymaya ve yap\u0131t\u0131n\u0131n ilk kaba tasla\u011f\u0131n\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131. Bunu izleyen aylarda Marks ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir plan yapt\u0131 ve bundan sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tek tek bas\u0131lacak ayr\u0131 k\u0131s\u0131mlar olarak yay\u0131nlamaya karar verdi. Berlinli bir yay\u0131nc\u0131 olan F. Duncker ile yapt\u0131\u011f\u0131 ilk s\u00f6zle\u015fmeden sonra, Haziran 1859’da bas\u0131lm\u0131\u015f olan ilk k\u0131s\u0131m \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Bu birinci k\u0131sm\u0131n hemen ard\u0131ndan Marks, sermaye sorunlar\u0131na ili\u015fkin olan ikinci k\u0131sm\u0131 yay\u0131nlamay\u0131 planlad\u0131. Ama daha sonraki incelemeleri Marks’\u0131 bu ilk plan\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye zorlad\u0131. Planlad\u0131\u011f\u0131 makaleler yerine, Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131 adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda yeralan temel d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de g\u00f6zden ge\u00e7irerek i\u00e7ine katt\u0131\u011f\u0131 Kapital’i yazd\u0131.<\/p>\n
“Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131”ya \u00d6ns\u00f6z’\u00fcn bu ciltte yer alan T\u00fcrk\u00e7e metni, bu yap\u0131t\u0131n Frans\u0131zcas\u0131ndan \u00e7evrilerek (Karl Marx, Contribution \u00e0 la Critique de l’Economie Politique, Editions Sociales, Paris 1957) Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131 ad\u0131 ile Sol Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan Eyl\u00fcl 1976’da yay\u0131nlanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bask\u0131s\u0131ndaki metnin (s. 23-28) bu cilt i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015f yeniden bas\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n[326] Marks burada iktisat konusundaki yazmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 temel yap\u0131t\u0131n\u0131n tamamlanmam\u0131\u015f Giri\u015f’ine de\u011finiyor.<\/p>\n[327] Allgemeine Zeitung \u2014 Gerici bir g\u00fcnl\u00fck Alman gazetesi; 1798’den sonra \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1810-1882 aras\u0131nda Augsburg’da yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. 1842’de \u00fctopyac\u0131 kom\u00fcnizmin ve sosyalizmin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00e7arp\u0131tan bir makale yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131. Marks bu \u00e7arp\u0131tmay\u0131 “Der Kommunismus und die Augsburger Allgemeine Zeitung” adl\u0131 makalesinde te\u015fhir etmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131’ya \u00d6NS\u00d6Z[325] Karl Marks \u0130lk kez Zur Kritik der politischen \u00d6konomie von Karl Marx adl\u0131 kitapta yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Erstes Heft, Berlin 1859 Karl Marx, Contribution \u00e0 la Critique de l’Economie Politique, Editions Sociales, Paris 1957 [T\u00fcrk\u00e7e’ye \u00e7evirisi, Marks-Engels: Se\u00e7me Yap\u0131tlar, Cilt: I, s: 607-612, Birinci Bask\u0131, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Aral\u0131k 1976] BURJUVA iktisat sistemini …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714"}],"collection":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=714"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":715,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions\/715"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}