Avrupa ve Amerika i\u015f\u00e7i hareketinin bug\u00fcnk\u00fc ba\u015fl\u0131ca taktiksel farkl\u0131l\u0131klar\u0131, asl\u0131nda, bu harekette egemen teori haline gelmi\u015f olan marksizmden ayr\u0131lan iki b\u00fcy\u00fck e\u011filime kar\u015f\u0131 bir sava\u015f\u0131ma indirgemi\u015ftir. Bu iki e\u011filim, revizyonizm (oport\u00fcnizm, reformizm) ve anar\u015fizmdir (anarko-sendikalizm, anarko-sosyalizm). Emek hareketine egemen olan marksist teoriden ve marksist taktiklerinden bu her iki ayr\u0131lma da y\u0131\u011f\u0131nsal emek hareketinin yar\u0131m y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fan tarihi boyunca b\u00fct\u00fcn uygar \u00fclkelerde, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imler ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli n\u00fcanslar halinde g\u00f6zlemlenebilir.<\/p>\n
Yaln\u0131z bu olgu bile, ayr\u0131lmalar\u0131n bir rastlant\u0131ya ya da ki\u015filerin veya gruplar\u0131n yan\u0131lg\u0131lar\u0131na ya da hatta ulusal \u00f6zellikler ve geleneklerin etkisine vb. vb. ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 [sayfa 210] g\u00f6stermektedir. Bu ayr\u0131lmalar\u0131n s\u00fcrekli olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn kapitalist \u00fclkelerin ekonomik sistemlerinde ve geli\u015fme niteliklerinde derin k\u00f6klerinin olmas\u0131 gerekir. Ge\u00e7en y\u0131l Hollandal\u0131 bir marksist olan Anton Pannekoek taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan k\u00fc\u00e7\u00fck bir kitap, \u0130\u015f\u00e7i Hareketinde Taktiksel Ayr\u0131l\u0131klar (Die taktischen Differenzen in der Arbeiterbewegung, Hamburg, Erdmann Dubber, 1909), bunlar\u0131n nedenlerinin bilimsel olarak irdelendi\u011fi ilgin\u00e7 bir giri\u015fimdir. Bu yorumumuzda, Pannekoek’\u0131n do\u011fru olduklar\u0131n\u0131n kabul edilmesi gereken varg\u0131lar\u0131n\u0131 okura tan\u0131taca\u011f\u0131z.<\/p>\n
D\u00f6nemsel olarak, taktik konular\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yola\u00e7an en derin nedenlerden biri, tam da i\u015f\u00e7i hareketinin b\u00fcy\u00fcmesidir. E\u011fer bu haraket, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ideal \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcyle \u00f6l\u00e7\u00fclmeyip de s\u0131radan insanlar\u0131n pratik hareketi olarak de\u011ferlendirilirse, gitgide daha geni\u015f say\u0131da yeni “neferler” kaydedilmesinin, \u00e7al\u0131\u015fan halk\u0131n yeni kesimlerinin ilgisinin \u00e7ekilmesini teori ve taktik alan\u0131nda dalgalanmada eski yanl\u0131\u015flar\u0131n yinelenmesini, \u00e7a\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f1er ve \u00e7a\u011fi ge\u00e7emi\u015f y\u00f6ntemlere ge\u00e7ici bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc vb. ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak birlikte getirmek zorunda oldu\u011fu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015facakt\u0131r. Her \u00fclkenin i\u015f\u00e7i hareketi, belli aral\u0131klarla acemi neferlerin “e\u011fitiminde” de\u011fi\u015fik \u00f6l\u00e7\u00fcde enerji, dikkat ve zaman harcamaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, kapitalizmin geli\u015fme h\u0131z\u0131, farkl\u0131 \u00fclkelerde ve ulusal ekonominin farkl\u0131 alanlar\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Marksizm, b\u00fcy\u00fck sanayiin en geli\u015fkin oldu\u011fu yerlerde en kolay, en \u00e7abuk, en tam ve dayan\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun ideologlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6z\u00fcmlenmektedir. Geri ya da geli\u015fmesi a\u011f\u0131r olan ekonomik ili\u015fkiler, her zaman, marksizmin yaln\u0131zca belli y\u00f6nlerini yeni d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca belli b\u00f6l\u00fcmlerini ya da tek tek sloganlar\u0131 ve istemleri \u00f6z\u00fcmleyen genel olarak burjuva d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve \u00f6zel olarak burjuva demokratik d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan kesin bir bi\u00e7imde kopamayan i\u015f\u00e7i hareketinin destekleyicilerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yola\u00e7arlar.<\/p>\n
Gene, ayr\u0131l\u0131klar\u0131n s\u00fcrekli bir kayna\u011f\u0131 da, \u00e7eli\u015fkiler i\u00e7inde ve \u00e7eli\u015fkiler yoluyla geli\u015fen toplumsal geli\u015fmenin diyalektik niteli\u011fidir. Kapitalizm ilericidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcretimin eski y\u00f6ntemlerini [sayfa 211] ortadan kald\u0131r\u0131r ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri geli\u015ftirir, ama \u00f6te yandan da geli\u015fmenin belli bir a\u015famas\u0131nda \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fcmesini engeller. \u0130\u015f\u00e7ileri geli\u015ftirir, \u00f6rg\u00fctler, ve disiplin alt\u0131na sokar ve onlar\u0131 ezer, bask\u0131 alt\u0131na al\u0131r, soysuzla\u015fmaya, yoksullu\u011fa vb. yola\u00e7ar. Kapitalizm kendi mezar kaz\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 yarat\u0131r, yeni bir sistemin \u00f6\u011felerini bizzat yarat\u0131r, ama ayn\u0131 zamanda da bu tek tek \u00f6\u011feler, bir “s\u0131\u00e7rama” olmaks\u0131z\u0131n genel gidi\u015fte hi\u00e7 bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmez ve sermayenin d\u00fczenini etkilemez. Ya\u015fayan ger\u00e7e\u011fin, kapitalizmin ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015fayan tarihinin bu \u00e7eli\u015fkilerini kavrama yetene\u011finde olan, marksizmdir, diyalektik materyalizm teorisidir. Ama, s\u00f6ylemeye gerek yok, y\u0131\u011f\u0131nlar ya\u015famdan \u00f6\u011frenirler, kitaplardan de\u011fil, ve bu y\u00fczden de baz\u0131 kimseler ya da gruplar, kapitalist geli\u015fmenin bir \u015fu yan\u0131n\u0131 bir bu yan\u0131n\u0131, bu geli\u015fmenin bir \u015fu “dersini” bir bu dersini durmadan abart\u0131r, tek yanl\u0131 bir teori, tek yanl\u0131 bir taktikler sistemi halinde y\u00fckseltirler.<\/p>\n
Burjuva ideologlar\u0131, liberaller ve demokratlar, marksizmi anlamadan, ve modern i\u015f\u00e7i hareketini anlamadan, bo\u015fu bo\u015funa bir u\u00e7tan \u00f6teki uca atlay\u0131p dururlar. Birinde, her \u015feyi k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015fiIerin s\u0131n\u0131fa kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131 “tahrik” etti\u011fini ileri s\u00fcrerek a\u00e7\u0131klarlar \u2014 bir ba\u015fka zaman i\u015f\u00e7i partisinin “bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir reform partisi” oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle avunurlar. Hem anarko-sendikacilik, hem de reformculuk, bu burjuva d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve onun etkisinin do\u011frudan bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. \u0130\u015f\u00e7i hareketinin bir yan\u0131na sar\u0131l\u0131yor, tek-yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir teori d\u00fczeyine y\u00fckseltiyorlar, ve bu hareket i\u00e7indeki, belli bir d\u00f6nemin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 faaliyetinin belli ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn bir \u00f6zelli\u011fi olan, e\u011filim ve niteliklerin birbirlerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ediyorlar. Ama ger\u00e7ek ya\u015fam, ger\u00e7ek tarih, t\u0131pk\u0131 ya\u015fam\u0131n ve do\u011fadaki geli\u015fmenin, hem yava\u015f evrim, hem de \u00e7abuk s\u0131\u00e7ramalar\u0131, s\u00fcreklilikteki kesintileri i\u00e7ermesi gibi, bu farkl\u0131 e\u011filimleri de i\u00e7erir.<\/p>\n
Revizyonistler, “s\u0131\u00e7ramalara” ili\u015fkin ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin ilke olarak eski toplumun t\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fman oldu\u011funa ili\u015fkin t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnceleri lafebeli\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcrler. Bunlar, reformlar\u0131 sosyalizmin k\u0131smen ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi olarak g\u00f6r\u00fcrler. [sayfa 212]\n
Anarko-sendikac\u0131lar “k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fleri”, \u00f6zellikle de parlamento k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden yararlanmay\u0131 reddederler. Pratikte bu sonucu taktikler, b\u00fcy\u00fck olaylar yaratacak olan g\u00fc\u00e7leri toparlama yeteneksizli\u011fi ile birlikte “b\u00fcy\u00fck g\u00fcnleri” bekleyip durmaya var\u0131r. Bunlar\u0131n her ikisi de en \u00f6nemli, en acil olan \u015feyi, yani i\u015f\u00e7ileri, her t\u00fcrl\u00fc ko\u015fullarda iyi i\u015flerli\u011fi olan s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131 ruhuyla dopdolu, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f ve ger\u00e7ek marksist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile e\u011fitilmi\u015f b\u00fcy\u00fck, g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00e7ok iyi i\u015fleyen \u00f6rg\u00fctlerde birle\u015ftirmeyi engeller.<\/p>\n
Burada konudan biraz ayr\u0131larak ve olas\u0131 yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bir parantez a\u00e7arak belirteyim ki, Pannekoek, kendi tahlillerini yaln\u0131zca Bat\u0131 Avrupa tarihinden \u00f6zellikle de Almanya ve Fransa tarihinden \u00f6rnekler alarak sergilemekte, Rusya’ya hi\u00e7 de\u011finmemektedir. Zaman zaman Rusya’ya de\u011finir g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa da, bunun tek nedeni, marksist taktiklerden belirli uzakla\u015fmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yola\u00e7an temel e\u011filimlerin, Rusya ile Bat\u0131 aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcr g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam, tarihsel ve ekonomik geli\u015fim bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ayr\u0131l\u0131klar olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, bizim \u00fclkemizde de g\u00f6zlemlenebilirli\u011fidir.<\/p>\n
Son olarak, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7ersinde yer alan farkl\u0131l\u0131klar\u0131n son derece \u00f6nemli bir nedeni de genel olarak egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n, \u00f6zel olarak da burjuvazinin taktiklerindeki de\u011fi\u015fmelerde yatmaktad\u0131r. E\u011fer burjuvazinin taktikleri hep tekd\u00fcze olsayd\u0131, ya da en az\u0131ndan ayn\u0131 t\u00fcrden olsayd\u0131, o zaman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bunlara ayn\u0131 tekd\u00fczelikte ya da ayn\u0131 t\u00fcrden taktiklerle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi \u00e7abuk\u00e7a \u00f6\u011frenirdi. Ama asl\u0131nda, her \u00fclkede burjuvazi, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak iki y\u00f6netim sistemi, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek yolunda iki sava\u015f\u0131m y\u00f6ntemi uygular, ve bu y\u00f6ntemler kimi zaman birbirlerini izler, kimi zaman da \u00e7e\u015fitli bile\u015fimlerde i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015flerdir. Bunlardan birincisi kuvvet y\u00f6ntemidir, i\u015f\u00e7i hareketine her t\u00fcrl\u00fc \u00f6d\u00fcn\u00fc reddeden y\u00f6ntemdir, her t\u00fcrl\u00fc eski ve \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 kalm\u0131\u015f kurumlar\u0131 destekleme y\u00f6ntemi, reformlar\u0131 uzla\u015fmaz bir bi\u00e7imde reddetme y\u00f6ntemidir. Bat\u0131 Avrupa’da, toprak sahibi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n politikas\u0131 olmaktan giderek daha \u00e7ok \u00e7\u0131kan ve genel olarak burjuva politikas\u0131n\u0131n t\u00fcrlerinden biri haline giderek daha \u00e7ok gelen tutucu politikan\u0131n [sayfa 213] niteli\u011fi budur. \u0130kincisi “liberalizm” y\u00f6ntemi, siyasal haklar\u0131n geli\u015fmesine y\u00f6nelik, reformlar, \u00f6d\u00fcnlere vb. y\u00f6nelik ad\u0131mlar atma y\u00f6ntemidir.<\/p>\n
Burjuvazinin bir y\u00f6ntemden bir \u00f6tekine ge\u00e7i\u015fi, bireylerin k\u00f6t\u00fc niyetlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011fildir, raslansal de\u011fildir, kendi \u00f6z konumunun temelden \u00e7eli\u015fkili olu\u015fu y\u00fcz\u00fcndendir. Normal kapitalist bir toplum, sa\u011flamca oturmu\u015f temsili bir sistem olmaks\u0131z\u0131n ve nispeten y\u00fcksek “k\u00fclt\u00fcrel” istemleriyle g\u00f6ze \u00e7arpan halk i\u00e7in baz\u0131 siyasal haklar var olmaks\u0131z\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde geli\u015femez. Bu belli bir asgari \u00f6l\u00e7\u00fcdeki k\u00fclt\u00fcr istemleri, y\u00fcksek tekni\u011fi, karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, esnekli\u011fi, hareketlili\u011fi, d\u00fcnya rekabetinin h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesi vb. ile bizzat kapitalist \u00fcretim bi\u00e7imin ko\u015fullar\u0131 taraf\u0131ndan yarat\u0131l\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, bujuvazinin taktiklerindeki dalgalanmalar, kuvvet sisteminden, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00f6d\u00fcnler verme sistemine ge\u00e7i\u015f1er, son yar\u0131m y\u00fczy\u0131lda b\u00fct\u00fcn Avrupa \u00fclkelerinin tarihinin \u00f6zelli\u011fi olmu\u015f, \u00e7e\u015fitli \u00fclkeler, belirli d\u00f6nemlerde bir y\u00f6ntemin ya da \u00f6teki y\u00f6ntemin uygulanmas\u0131na \u00f6ncelik vermi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n altm\u0131\u015f ve yetmi\u015flerinin \u0130ngiltere’si “liberal” burjuva politikas\u0131n\u0131n klasik \u00fclkesi idi, Almanya ise yetmi\u015f ve seksenlerde kuvvet y\u00f6ntemini savunuyordu, vb..<\/p>\n
Bu y\u00f6ntem, Almanya’da egemen oldu\u011fu zaman, burjuva h\u00fck\u00fcmetinin bu \u00f6zel sisteminin tek-yanl\u0131 bir yank\u0131s\u0131, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7erisinde anarko-sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ya da o zamanki ad\u0131yla anar\u015fizmin geli\u015fmesi oldu (doksanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda “Gen\u00e7ler”[62] seksenlerin ba\u015f\u0131nda Johann Most). 1890’da “\u00f6d\u00fcnler verme” de\u011fi\u015fmesi ba\u015flay\u0131nca, bu de\u011fi\u015fme, her zaman oldu\u011fu gibi, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7in daha da tehlikeli oldu\u011funu g\u00f6sterdi, ve burjuva “reformizmi”nin gene ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde tek-yanl\u0131 bir yank\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine neden oldu: i\u015f\u00e7i hareketinde oport\u00fcnizm. “Bujuvazinin liberal politikas\u0131n\u0131n kesin, ger\u00e7ek amac\u0131”, diyor Pannekoek, “i\u015f\u00e7ileri yanl\u0131\u015f yola sevketmek, saflar\u0131nda par\u00e7alanmaya neden olmak, politikalar\u0131n\u0131 kudretsiz, her zaman kudretsiz ve k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc, sahte bir reformizmin kudretsiz bir eklentisi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir.”<\/p>\n
Burjuvazinin, Pannekoek’in de pek hakl\u0131 olarak belirtti\u011fi gibi “daha ustaca” bir politika olan “liberal” politika yoluyla [sayfa 214] belli bir zaman i\u00e7in ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015f\u00e7ilerin bir kesimi ile onlar\u0131n temsilcilerinin bir kesimi zaman zaman g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki \u00f6d\u00fcnlerle aldat\u0131lmalar\u0131na g\u00f6zyumarlar. Revizyonistler, s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131 \u00f6\u011fretisinin “\u00e7a\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f” oldu\u011funu ilan ederler ya da ger\u00e7ekten de s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 terketmek demek olan bir politika g\u00fctmeye ba\u015flarlar. Burjuva taktiklerinin zikzaklar\u0131, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7erisinde revizyonizme yo\u011funluk kazand\u0131r\u0131r ve i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7erisindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 s\u0131k s\u0131k tam bir b\u00f6l\u00fcnme noktas\u0131na getirir.<\/p>\n
Yukarda belirtilen b\u00fct\u00fcn bu nedenler, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7erisinde ve proleter saflar aras\u0131nda taktikler konusundaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n do\u011fmas\u0131na neden olur. Ama, proletarya ve onunla temas i\u00e7erisinde olan k\u00f6yl\u00fcl\u00fck dahil k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin kesimleri aras\u0131nda bir \u00c7in-seddi yoktur ve olamaz. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, k\u00fc\u00e7\u00fck-bujuvazinin baz\u0131 ki\u015filerinin, grup ve kesimlerinin, proletarya saflar\u0131na ge\u00e7i\u015fi, proletaryan\u0131n taktikterinde yalpalamalar\u0131n ba\u015fg\u00f6stermesine kesinlikle yola\u00e7ar.<\/p>\n
\u00c7e\u015fitli \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i hareketinin deneyimi, marksist taktiklerin niteli\u011fiyle ilgili somut pratik sorunlar\u0131n temelini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur; daha gen\u00e7 \u00fclkelerin marksizmden ayr\u0131lman\u0131n ger\u00e7ek s\u0131n\u0131f niteli\u011fini daha a\u00e7\u0131k\u00e7a kavramalar\u0131na ve bu ayr\u0131lmalara kar\u015f\u0131 daha ba\u015far\u0131l\u0131 sava\u015f\u0131m vermelerine yard\u0131mc\u0131 olur. [sayfa 215]\n
Aral\u0131k, 1910<\/p>\n
(T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisi Vahap Erdo\u011fdu taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ve “Marx-Engels-Marksizm” i\u00e7inde [s: 210-215] yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sol Yay\u0131nlar\u0131, \u0130kinci Bask\u0131, May\u0131s 1990<\/p>\n
-Birinci Bask\u0131, Kas\u0131m 1976)<\/p>\n
Dipnotlar<\/p>\n[62] Gen\u00e7ler \u2014 Alman Sosyal-Demokrat Partisi i\u00e7inde, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva, yar\u0131-anar\u015fist bir muhalefet. 1890’da bi\u00e7imlenen grubun \u00e7ekirde\u011fi, Partinin teoricileri ve \u00f6nderleri pozunu tak\u0131nan gen\u00e7 yazarlardan ve \u00f6\u011frencilerden olu\u015fuyordu. Bu muhalefet, Sosyalistlere Kar\u015f\u0131 Yasan\u0131n (1878-90) kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra Partinin faaliyet ko\u015fullar\u0131nda meydana gelen de\u011fi\u015fikli\u011fi anlayamad\u0131. Legal m\u00fccadele y\u00f6ntemlerini reddetti, sosyal-demokrasinin parlamentoya kat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve Partiyi k\u00fc\u00e7\u00fck-burjvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmakla su\u00e7lad\u0131. Engels bu gruba kar\u015f\u0131 engellemeler yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ekim 1891’de toplanan Alman Sosyal-Demokrat Partisinin Erfurt Kongresi, Gen\u00e7ler’in baz\u0131 liderlerinin partiden att\u0131.<\/p>\n
Aral\u0131k, 1910<\/p>\n
Lenin, Marx-Engels-Marxism
\n[T\u00fcrk\u00e7esi: Lenin: Marx-Engels-Marksizm, Sol Yay\u0131nlar\u0131, May\u0131s 1990, \u0130kinci Bask\u0131, s: 210-215]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa ve Amerika i\u015f\u00e7i hareketinin bug\u00fcnk\u00fc ba\u015fl\u0131ca taktiksel farkl\u0131l\u0131klar\u0131, asl\u0131nda, bu harekette egemen teori haline gelmi\u015f olan marksizmden ayr\u0131lan iki b\u00fcy\u00fck e\u011filime kar\u015f\u0131 bir sava\u015f\u0131ma indirgemi\u015ftir. Bu iki e\u011filim, revizyonizm (oport\u00fcnizm, reformizm) ve anar\u015fizmdir (anarko-sendikalizm, anarko-sosyalizm). Emek hareketine egemen olan marksist teoriden ve marksist taktiklerinden bu her iki ayr\u0131lma da y\u0131\u011f\u0131nsal emek hareketinin yar\u0131m y\u00fczy\u0131l\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/731"}],"collection":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":732,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/731\/revisions\/732"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}