\tB\u0130Z\u0130M \u00f6\u011fretimiz \u2014demi\u015ftir Engels, kendini ve \u00fcnl\u00fc dostunu kastederek\u2014 bir dogma de\u011fil, bir eylem k\u0131lavuzudur. Bu klasik t\u00fcmce, marksizmin \u00e7ok s\u0131k g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lan bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc, dikkat \u00e7ekici bir g\u00fc\u00e7 ve anlat\u0131mla vurgulamaktad\u0131r. Ve bu y\u00f6n\u00fc g\u00f6zden ka\u00e7\u0131n\u0131rsak, marksizmi tek-yanl\u0131, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve cans\u0131z bir \u015feye d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015f oluruz; onu ya\u015fam kan\u0131ndan yoksun b\u0131rakm\u0131\u015f oluruz; onun as\u0131l teorik temellerini \u2014diyalekti\u011fi, her \u015feyi kucaklayan ve \u00e7eli\u015fkilerle dolu tarihsel geli\u015fim \u00f6\u011fretisini\u2014 alt\u00fcst etmi\u015f oluruz; tarihin her yeni d\u00f6nemeciyle de\u011fi\u015febilen, d\u00f6nemin belirli pratik g\u00f6revleriyle olan ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 y\u0131km\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n
\tGer\u00e7ekten de zaman\u0131m\u0131zda, Rusya’da marksizmin gelece\u011fiyle ilgilenenler aras\u0131nda, marksizmin tam da bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6zden ka\u00e7\u0131ran kimselere pek s\u0131k rastlar\u0131z. Oysa, son y\u0131llarda Rusya’n\u0131n durumu \u2014 en dolays\u0131z ve en \u00e7abuk bir bi\u00e7imde eylem ko\u015fullar\u0131n\u0131, ve b\u00f6ylece de eylemin ama\u00e7lar\u0131n\u0131 belirleyen toplumsal [sayfa 216] ve siyasal durumu \u2014- al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir h\u0131zla ve al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir g\u00fc\u00e7le ani bir de\u011fi\u015f\u0131kli\u011fe u\u011fratacak bi\u00e7imde de de\u011fi\u015fimler ge\u00e7irdi\u011fi herkes i\u00e7in a\u00e7\u0131k-se\u00e7ik olmal\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz, ben, s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda temel ili\u015fki de\u011fi\u015fmeden kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, tarihin d\u00f6neme\u00e7leriyle de\u011fi\u015fmeyecek olan genel ve temel ama\u00e7lardan s\u00f6zetmiyorum. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Rusya’daki ekonomik (yaln\u0131zca ekonomik de de\u011fil) evrimin bu genel y\u00f6n\u00fc, Rus toplumunun \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar\u0131 aras\u0131ndaki temel ili\u015fkide oldu\u011fu gibi, \u00f6rne\u011fin, son alt\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fmemi\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\tAma, acil ve do\u011frudan eylemin ama\u00e7lar\u0131, bu d\u00f6nemde t\u0131pk\u0131 g\u00fcncel toplumsal ve siyasal durumun de\u011fi\u015fmesi gibi \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fmelere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r, ve bunun sonucu olarak da, marksizm, canl\u0131 bir \u00f6\u011freti oldu\u011funa g\u00f6re, onun da \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleri birinci plana ge\u00e7mezse olmazd\u0131.<\/p>\n
\tBu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in, ge\u00e7mi\u015f alt\u0131 y\u0131l boyunca ger\u00e7ek toplumsal ve siyasal durumdaki de\u011fi\u015fime \u015f\u00f6yle bir g\u00f6zatal\u0131m. Hemen, iki tane \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem g\u00f6r\u00fcyoruz: biri kabaca 1907 yaz\u0131nda, \u00f6teki de 1910 yaz\u0131nda son buluyor. \u0130lk \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem, salt teorik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Rusya’daki devlet sisteminin temel niteliklerindeki h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fmelerle ay\u0131rdedilir; \u00fcstelik bu geli\u015fmelerin izledi\u011fi yol d\u00fcmd\u00fcz de\u011fildi ve her iki y\u00f6ne do\u011fru yalpalamalar olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcdeydi. “\u00dcstyap\u0131da”ki bu de\u011fi\u015fmelerin toplumsal ve ekonomik temelleri, Rus toplumundaki b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flar\u0131n, en farkl\u0131 alanlarda (Duman\u0131n i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda faaliyet, bas\u0131n, dernekler, toplant\u0131lar vb.) eylemleriydi; bu, tarihte e\u015fi az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr nitelikte a\u00e7\u0131k ve etkin, y\u0131\u011f\u0131nlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bir eylemdi.<\/p>\n
\t\u0130kinci \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem, bunun tersine, \u2014 yineyelim ki, salt teorik, “toplumbilimsel” a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendiriyoruz \u2014 hemen hemen durgunluk denebilecek yava\u015fl\u0131ktaki bir evrimle ay\u0131rdedilir. Devlet sisteminde elle tutulur \u00f6nemli hi\u00e7 bir de\u011fi\u015fme yoktu. \u00d6nceki d\u00f6nemde geli\u015fen eylemlerin yerald\u0131\u011f\u0131 “arenalar”dan b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funda s\u0131n\u0131flar\u0131n hemen hemen hi\u00e7 bir a\u00e7\u0131k ve de\u011fi\u015fik eylemi yoktu.<\/p>\n
\tBu iki d\u00f6nen\u00fcn benzerli\u011fi, her ikisinde de Rusya’n\u0131n kapitalist evrimden ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131yd\u0131. Bu, ekonomik evrimle [sayfa 217] birtak\u0131m feodal ve orta\u00e7a\u011f kurumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki h\u00e2l\u00e2 duruyordu, ve baz\u0131 kurulu\u015f1ar\u0131n k\u0131smen bir burjuva niteli\u011fe b\u00fcr\u00fcnmesi ger\u00e7e\u011fiyle ortadan kald\u0131rmaktan \u00e7ok, daha da art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\t\u0130ki d\u00f6nem aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k ise, birincisinde, yukarda s\u00f6z\u00fc edilen h\u0131zl\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn olmayan de\u011fi\u015fmelerin tam olarak hangi bi\u00e7imi alaca\u011f\u0131 sorununun ba\u015fat, tarihe y\u00f6n veren sorun olu\u015fudur. Bu de\u011fi\u015fmelerin i\u00e7eri\u011fi, Rus evriminin kapitalist niteli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak bujuva olmak zorundayd\u0131; ama burjuvazinin de farkl\u0131 t\u00fcrleri vard\u0131r. Az\u00e7ok \u0131l\u0131ml\u0131 bir liberalizmi savunan orta ve b\u00fcy\u00fck bujuvazi, s\u0131n\u0131fsal konumu nedeniyle, ani de\u011fi\u015fmelerden korkuyordu ve hem tar\u0131m sistemindeki, hem de siyasal “\u00fcstyap\u0131daki” eski kurumlar\u0131n geni\u015f kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumaya \u00e7abal\u0131yordu. K\u0131rsal k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi, “yaln\u0131zca ellerinin eme\u011fiyle” ya\u015fayan k\u00f6yl\u00fclerle i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f olarak, farkl\u0131 t\u00fcrden burjuva reformlar\u0131 i\u00e7in, orta\u00e7a\u011f kal\u0131nt\u0131lar\u0131na \u00e7ok daha az yer b\u0131rakacak refomlar i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterme e\u011filimindeydi. \u00dccretli i\u015f\u00e7iler \u00e7evrelerinde ne olup bitti\u011finin bilin\u00e7li olarak fark\u0131na vard\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, birbirinden farkl\u0131 bu iki e\u011filimin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131, kendileri i\u00e7in belirli bir tutum saptamak e\u011filimindeydiler. Her iki e\u011filim de, burjuva sistemin t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 bi\u00e7imlerini, geli\u015fmesinin t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 h\u0131zlar\u0131n\u0131, ilerici etkisinin farkl\u0131 d\u00fczeylerini belirleyerek, bu sistemin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7erisinde kal\u0131yordu.<\/p>\n
\tB\u00f6ylece, birinci d\u00f6nem zorunlu olarak, genellikle marksizmin taktik sorunlar\u0131 diye bilinen sorunlar\u0131n \u2014bir rastlant\u0131 sonucu olarak da de\u011fil\u2014 \u00f6ne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 bir \u015fey \u00e7e\u015fitli renklerdeki Vekhi izleyicilerinin sand\u0131\u011f\u0131 gibi, bu sorunlar \u00fczerinde tart\u0131\u015fmalar\u0131n ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n “ayd\u0131nlar” aras\u0131nda bir tart\u0131\u015fma, “olgunla\u015fmam\u0131\u015f proletarya \u00fczerindeki bir etkinlik sava\u015f\u0131m\u0131”, “ayd\u0131n kesimin proletaryaya uyarlanmas\u0131n\u0131n” bir ifadesi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden daha yanl\u0131\u015f olamaz. Tersine, s\u0131rf bu s\u0131n\u0131f olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indir ki, Rusya’n\u0131n burjuva geli\u015fmesindeki farkl\u0131 iki e\u011filimin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na kay\u0131ts\u0131z kalamam\u0131\u015ft\u0131r, ve bu s\u0131n\u0131f\u0131n ideologlar\u0131, bu farkl\u0131 e\u011filimlere (dolays\u0131z ya da dolayl\u0131 olarak, do\u011frudan ya da ters yans\u0131s\u0131 i\u00e7inde) uygun d\u00fc\u015fen teorik [sayfa 218] form\u00fclasyonlar\u0131 sa\u011flamaktan geri duramam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
\t\u0130kinci d\u00f6nemde, Rusya’daki burjuva geli\u015fmesinin farkl\u0131 e\u011filimleri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fcn konusu de\u011fildi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu e\u011filimlerin her ikisi de “gericiler” taraf\u0131ndan ezilmi\u015f, geriye itilmi\u015f, susturulmu\u015f ve, bir s\u00fcre i\u00e7in bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Orta\u00e7a\u011f gericileri[63] yaln\u0131zca meydan\u0131 i\u015fgal etmekle kalmam\u0131\u015flar, ayn\u0131 zamanda da burjuva toplumunun en geni\u015f kesimlerini Vekhi’nin propagandas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 duygularla, bir karamsarl\u0131k ve b\u0131kk\u0131nl\u0131k havas\u0131yla doldurmu\u015flard\u0131r. Su y\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnen, eski d\u00fczenin d\u00fczeltilmesinin iki y\u00f6ntemi aras\u0131ndaki \u00e7arp\u0131\u015fma de\u011fil, bir her t\u00fcrden d\u00fczeltmeye inanc\u0131n yitirilmesi, bir “boyun e\u011fi\u015f” ve “t\u00f6vbekarl\u0131k” havas\u0131, bir anti-toplumsal \u00f6\u011fretilere sar\u0131lma, bir gizemcilik yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vb. idi.<\/p>\n
\tBu \u015fa\u015f\u0131lacak \u00f6l\u00e7\u00fcdeki beklenmedik de\u011fi\u015fme ne rastlansald\u0131, ne de tek ba\u015f\u0131na “d\u0131\u015fsal” bas\u0131n\u0131n bir sonucuydu. Bir \u00f6nceki d\u00f6nem, ku\u015faklar ve y\u00fczy\u0131llar boyu siyasal sorunlara uzak kalm\u0131\u015f, yabanc\u0131 kalm\u0131\u015f olan halk kesimlerini, \u00f6ylesine derinden \u00e7alkalam\u0131\u015ft\u0131 ki, “eski de\u011ferlerin bir yeniden de\u011ferlendirilmesi”, temel sorunlar\u0131n yeni bir incelenmesi, teoriye, politikan\u0131n belliba\u015fl\u0131 sorunlar\u0131na ve abecesine kar\u015f\u0131 yeni bir ilginin do\u011fmas\u0131 do\u011fal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Uzun uykular\u0131ndan birdenbire uyanan ve son derece \u00f6nemli sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelen milyonlar, art\u0131k bu d\u00fczeyde kalamazlard\u0131. Onlar, durup dinlenmeden, temel sorunlara bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapmadan, e\u015fi g\u00f6r\u00fclmedik zenginlikteki dersleri “sindirmelerine” yard\u0131mc\u0131 olacak ve \u00e7ok daha geni\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n yeniden ileri do\u011fru y\u00fcr\u00fcmelerine, ama bu kez \u00e7ok daha sa\u011flam, daha bilin\u00e7li, daha g\u00fcvenli, daha kararl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fcmelerini, olanakl\u0131 k\u0131lacak yeni bir e\u011fitim g\u00f6rmeden, eylemlerini s\u00fcrd\u00fcremezlerdi.<\/p>\n
\tTarihsel geli\u015fmenin diyalekti\u011fi \u00f6yleydi ki, ilk d\u00f6nemde, \u00fclke ya\u015fam\u0131n\u0131n her alan\u0131nda acil reformlar\u0131n yap\u0131lmasi g\u00fcndemdeydi. \u0130kinci d\u00f6nemde, g\u00fcndemde olan, deneyimin ele\u015ftirel incelenmesinin yap\u0131lmas\u0131, daha geni\u015f kesimlerce \u00f6z\u00fcmlenmesi, onun, deyim yerindeyse, toprak alt\u0131na, \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar\u0131n gerideki saflar\u0131na s\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n
\tMarksizm, tam da, cans\u0131z bir dogma olmad\u0131\u011f\u0131, [sayfa 219] tamamlanm\u0131\u015f, haz\u0131r, de\u011fi\u015fmez bir \u00f6\u011freti olmad\u0131\u011f\u0131, eylemin canl\u0131 bir k\u0131lavuzu oldu\u011fu i\u00e7indir ki, toplumsal ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndaki \u015fa\u015f\u0131lacak kadar beklenmedik de\u011fi\u015fmeleri yans\u0131tmak zorundayd\u0131. Bu de\u011fi\u015fme, derin par\u00e7alanmalar ve da\u011f\u0131lmalarda, yalpalaman\u0131n her bi\u00e7iminde, k\u0131saca, marksizmin \u00e7ok ciddi bir i\u00e7 bunal\u0131m\u0131nda yans\u0131yordu. Bu par\u00e7alanmaya kar\u015f\u0131 kararl\u0131 bir direnme, marksizmin temellerini ayakta tutmak u\u011fruna kararl\u0131 ve inat\u00e7\u0131 bir sava\u015f\u0131m, yeniden g\u00fcndem konusu olmu\u015ftu. Bir \u00f6nceki d\u00f6nemde, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 form\u00fcle ederken marksizmden uzak duramayan s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7ok geni\u015f kesimleri, bu \u00f6\u011fretiyi son derece tek-yanl\u0131 ve sakat bir bi\u00e7imde \u00f6z\u00fcmlemi\u015flerdi. Belli “sloganlar\u0131” ezberlemi\u015fler, verilecek yan\u0131tlar\u0131n marksist \u00f6l\u00e7\u00fctlerini anlamaks\u0131z\u0131n, taktik sorunlara, belli yan\u0131tlar vermeyi \u00f6\u011frenmi\u015flerdi. Toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00e7e\u015fitli alanlardaki “t\u00fcm de\u011ferlerin yeniden de\u011ferlendirilmesi” marksizmin en soyut ve genel felsefi temellerinin bir “g\u00f6zden ge\u00e7irilmesine” yola\u00e7t\u0131. De\u011fi\u015fik e\u011filimdeki burjuva felsefesinin etkisi, marksistler aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren mah\u00e7\u0131 salg\u0131n i\u00e7inde ifadesini buldu. Ezberlenmi\u015f, ama anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f” \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f “sloganlar”\u0131n yinelenmesi, bo\u015f lafebeli\u011finin yayg\u0131n bir bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmesine yola\u00e7t\u0131. Bunun pratik ifadesi, a\u00e7\u0131k ya da utanga\u00e7 “otzovizm”[64], ya da marksizmin “legal bir tonu” olarak otzovizmin kabul\u00fc gibi kesenkes marksist olmayan, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva e\u011filimlerdi.<\/p>\n
\t\u00d6te yandan, Vekhi dergisinin havas\u0131, burjuvazinin \u00e7ok geni\u015f kesimlerini saran vazge\u00e7me havas\u0131, marksist teoriyi ve prati\u011fi “\u0131l\u0131ml\u0131 ve dikkatli” kanallara hapsetmeyi isteyen e\u011filime s\u0131zm\u0131\u015ft\u0131. Burada, marksizmden geriye kalan tek \u015fey “hiyerar\u015fi”, “hegemonya” vb. konusundaki ba\u015ftanba\u015fa liberalizm anlay\u0131\u015f\u0131yla dolu iddialar\u0131 \u00f6rtmeye yarayan bir laf kalabal\u0131\u011f\u0131yd\u0131.<\/p>\n
\tBu makalenin amac\u0131, bu iddialar\u0131 incelemek de\u011fildir. Marksizmin ge\u00e7irmekte oldu\u011fu bunal\u0131m\u0131n derinli\u011fi ve onun \u015fu d\u00f6nemdeki toplumsal ve ekonomik durumla olan ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 konusunda yukarda s\u00f6ylenmi\u015f olanlar\u0131 sergilemek i\u00e7in bunlara \u015f\u00f6yle bir de\u011finmek yeterlidir. Bu bunal\u0131m\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sorunlar bir yana itilemez. Laf bo\u011funtusuna getirip bunlar\u0131 ba\u015ftan savma giri\u015fimlerinden daha tehlikeli ya da daha ilkesizce [sayfa 220] bir \u015fey olamaz. Bunal\u0131m\u0131n derinli\u011fini ve buna kar\u015f\u0131 sava\u015fman\u0131n zorunlulu\u011funu kavram\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn marksistleri, marksizmin \u00e7e\u015fitli “yol arkada\u015flar\u0131” aras\u0131nda burjuva etkisinin yay\u0131lmas\u0131yla, tamamen kar\u015f\u0131t y\u00f6nlerden \u00e7arp\u0131t\u0131lmakta olan, marksizmin teorik dayanaklar\u0131n\u0131n ve temel \u00f6nermelerinin savunulmas\u0131 yolunda birle\u015ftirmekten daha \u00f6nemli bir \u015fey yoktur.<\/p>\n
\t\u0130lk \u00fc\u00e7 y\u0131l, geni\u015f kesimleri, \u015fimdi art\u0131k bir\u00e7ok durumlarda ger\u00e7ekten de ciddi bir bi\u00e7imde marksizmle ilk kez tan\u0131\u015fmaya ba\u015flayan kesimleri, toplum ya\u015fam\u0131na bilin\u00e7li olarak kat\u0131lma yolunda uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Burjuva bas\u0131n, bu konuda \u00f6nce oldu\u011fundan \u00e7ok daha yan\u0131lt\u0131c\u0131 fikirler yarat\u0131yor ve bunlar\u0131 \u00e7ok daha geni\u015f bir bi\u00e7imde yay\u0131yor. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda, marksist saflardaki da\u011f\u0131lma \u00f6zellikle tehlikelidir. Bu nedenle, \u015fu s\u0131ralarda bu da\u011f\u0131lman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenlerini anlamak, bu da\u011f\u0131lmaya kar\u015f\u0131 tutarl\u0131 bir sava\u015f\u0131m i\u00e7in saflar\u0131n\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rmak, terimin en do\u011frudan ve en kesin anlam\u0131yla, bug\u00fcn\u00fcn marksistlerinin g\u00f6revidir. [sayfa 221]\n
Aral\u0131k, 1910 (T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisi, Vahap Erdo\u011fdu taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ve “Marx-Engels-Marksizm” i\u00e7inde [s: 216-221] yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nSol Yay\u0131nlar\u0131, \u0130kinci Bask\u0131, May\u0131s 1990, -Birinci Bask\u0131, Kas\u0131m 1976)<\/p>\n
Dipnotlar<\/p>\n[63] Bu, Rus siyasal yaz\u0131n\u0131nda, gerici toprakbeylerinin a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f temsilcileri i\u00e7in kullan\u0131lan isimdir.<\/p>\n[64] Otzovizm \u2014 (Geri \u00e7a\u011f\u0131rma anlam\u0131na gelen otozvat’tan gelme) 1905-1907 devriminin yenilgisinden sonra bol\u015fevikler aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan oport\u00fcnist bir e\u011filim. Otzovistler (Bogdanov, Aleksinski, Luna\u00e7arski ve \u00f6tekiler) legal \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imlerinin kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131 ve Duma’daki sosyal-demokrat milletvekillerinin geri \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorlar ve sendikalarda ve \u00e7al\u0131\u015fan halk\u0131n \u00f6teki legal \u00f6rg\u00fctlerinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 reddediyorlard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u0130Z\u0130M \u00f6\u011fretimiz \u2014demi\u015ftir Engels, kendini ve \u00fcnl\u00fc dostunu kastederek\u2014 bir dogma de\u011fil, bir eylem k\u0131lavuzudur. Bu klasik t\u00fcmce, marksizmin \u00e7ok s\u0131k g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lan bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc, dikkat \u00e7ekici bir g\u00fc\u00e7 ve anlat\u0131mla vurgulamaktad\u0131r. Ve bu y\u00f6n\u00fc g\u00f6zden ka\u00e7\u0131n\u0131rsak, marksizmi tek-yanl\u0131, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve cans\u0131z bir \u015feye d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015f oluruz; onu ya\u015fam kan\u0131ndan yoksun b\u0131rakm\u0131\u015f oluruz; onun as\u0131l teorik …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/735"}],"collection":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=735"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":736,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/735\/revisions\/736"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/partiyakomunistekurdistan.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}